Yonisomanasikara and Dhammanudhamma Pratipatti
හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ ශ්රී සද්ධර්මය තම අභ්යන්තර ජීවිතයට ගළපා ගනිමින් සංසාරික පැවැත්මෙන් මිදෙන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.
දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්රධාන කරුණු:
- බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවූ ගවයෙකු උන්වහන්සේ කෙරෙහි දැක්වූ ශ්රද්ධාව නිසා අනාගතයේ පසේබුදු බව ලැබීම දක්වා ගිය සංසාරික ගමන.
- ශ්රද්ධාව, පරියාප්තිය සහ යෝනිසෝ මනසිකාරය අතර පවතින වෙනස.
- යෝනිසෝ මනසිකාරය යනු තමන්ගේම සංසාර ගති සහ ජීවිත හුරු ධර්මයට ගළපා බලමින් අභ්යන්තරය හඳුනා ගැනීම බව පැහැදිලි කිරීම.
- සංසාර ගති සහ ජීවිත හුරු මගින් දෘෂ්ටි නිර්මාණය වී, චිත්ත විපල්ලාස සහ අකුසල සංස්කාර ගොඩනැගෙන ආකාරය.
- අනුශය, පරියුට්ඨාන සහ වීතික්කම යන ක්ලේෂ මට්ටම් හඳුනා ගැනීම.
- අන්තෝ ජටා සහ බහි ජටා ලිහා ගනිමින් සතර සතිපට්ඨානය සහ ආනාපානසති භාවනාව වැඩීම.
- පංචුපාදානස්කන්ධයේ උදයව්යය දකිමින් විදර්ශනා ප්රඥාව දියුණු කොට විසංඛාරගත සිතකට එළඹෙන ආකාරය.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය
ආරම්භක පූජෝත්සවය සහ දායකත්ව නිවේදනය - ධර්ම දේශනාවේ ආරම්භක නිවේදනය, දායක පිරිස හඳුන්වා දීම, ගිලන්පස සහ හේවිසි ශබ්ද පූජාව පැවැත්වීම.
නමස්කාරය සහ ධර්ම දේශනා ආරම්භය - සමන්තා චක්කවාළේසූ ගාථා ගායනය, නමස්කාරය සහ ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් දේශනාව ආරම්භ කිරීම.
බුද්ධ ධර්මය සහ අභ්යන්තර ශාන්තිය - බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය මගින් සිත ශාන්ත වන ආකාරය සහ ගවයෙකුගේ කථා වස්තුවට ප්රවේශය.
මරණයට කැපවූ ගවයා බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවීම - මරණය පිණිස ගෙනගිය ගවයෙකු බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක සංසුන් වී උන්වහන්සේගේ සිරිපතුල සිඹිමින් වැඳ වැටීමේ පුවත.
සක්ර දේවේන්ද්රයාගේ මැදිහත්වීමෙන් ගවයා නිදහස් කිරීම - බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අධිට්ඨානයෙන් සක්ර දේවේන්ද්රයා බ්රාහ්මණ වේශයෙන් පැමිණ කහවණු දී ගවයා නිදහස් කරවා ගැනීම.
ගවයාගේ අනාගත භව ගමන සහ පසේබුදු බව - ගවයා මියගොස් දෙව්ලොව උපත ලබා, අවසානයේ මිනිස් ලොව පසේබුදු බවින් පිරිනිවන් පාන බව බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ ආකාරය.
ශ්රද්ධාවේ සහ බුද්ධාලම්බන ප්රීතියේ බලය - ධර්මය නොදන්නා ගවයෙකුට පවා බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැවැති ශ්රද්ධාව නිසා මහත් අනිසංස ලැබුණු බව පැහැදිලි කිරීම.
පරියාප්තිය සහ යෝනිසෝ මනසිකාරය - ධර්මය ඇසීම (පරියාප්තිය) සහ එය තමාගේ අභ්යන්තරයට ගළපා ගැනීම (යෝනිසෝ මනසිකාරය) අතර වෙනස.
යෝනිසෝ මනසිකාරය යනු කුමක්ද? - ඇසෙන ධර්මයට අනුව තමන්ගේ අභ්යන්තර සිත සහ ක්රියාකාරීත්වය සසඳා බැලීමේ ක්රියාවලිය විග්රහ කිරීම.
සංසාර ගති, ජීවිත හුරු සහ දෘෂ්ටි ගොඩනැගීම - කෙලෙස් සහිත මතකයන් පදනම් කරගෙන සංසාරික ගති සහ මෙලොව ජීවිත හුරු මගින් දෘෂ්ටි නිර්මාණය වන ආකාරය.
දෘෂ්ටිවල සිට චිත්ත විපල්ලාස සහ සංස්කාර දක්වා - දෘෂ්ටි නිසා සිත විපල්ලාස වී අකුසල සංස්කාර රැස්වෙමින් භවය සකස් වන හැටි පැහැදිලි කිරීම.
තමන්ගේ සිත දෙස බැලීමේ හැකියාව දියුණු කිරීම - බාහිර ලෝකය දෙස නොබලා යෝනිසෝ මනසිකාරයෙන් තමා තුළ සිදුවන චෛතසික ක්රියාවලිය හඳුනාගැනීම.
අනුශය, පරියුට්ඨාන සහ වීතික්කම කෙලෙස් - සිත යට සැඟවී ඇති අනුශය කෙලෙස්, අරමුණු හමුවේ මතුවන පරියුට්ඨාන සහ කායික වාචසිකව සිදුවන වීතික්කම අවස්ථා විග්රහ කිරීම.
ධර්මානුධර්ම ප්රතිපත්තියට එළඹීම - සංසාර ගති සහ ජීවිත හුරු අතහැරීම සඳහා ධර්මානුධර්ම ප්රතිපත්තියෙහි පිහිටීමේ වැදගත්කම.
නන්දි, උපාදාන සහ භවය සකස්වීම - අරමුණු කෙරෙහි ඇතිවන ඇලීම (නන්දි) නිසා උපාදානය සහ භවය සකස්වන පටිච්චසමුප්පන්න ක්රියාවලිය.
විපරීත සංඥා, අකුසල ධර්ම සහ ප්රපංච - වැරදි ලෙස අරමුණු ගැනීමෙන් අකුසල ධර්ම හටගෙන සිත ප්රපංචයන්ගෙන් බර වන ආකාරය.
ආර්ය මාර්ගයේ අරුණෝදය - යෝනිසෝ මනසිකාරය - මාර්ගඵල අවබෝධය සඳහා මූලික අඩිතාලම වන යෝනිසෝ මනසිකාරය පහළ කරගන්නා ආකාරය.
අන්තෝ ජටා සහ බහි ජටා ලිහා ගැනීම - අභ්යන්තර සහ බාහිර වශයෙන් සිතේ හටගන්නා ගැට හඳුනාගෙන ඒවා ලිහා ගන්නා අයුරු.
සංසාරික බිය දැකීම සහ අනුපස්සනා වැඩීම - සංසාරික පැවැත්මේ අනතුර හඳුනාගෙන ඇස් පියාගෙන අනුපස්සනා භාවනාවෙහි නිරතවීම.
ආනාපානසති සහ සප්ත අනුපස්සනාවන් වැඩීම - ආනාපානසති සමාධිය පදනම් කරගෙන පංචස්කන්ධයේ උදයව්යය දකිමින් විදර්ශනාව දියුණු කිරීම.
විදර්ශනා ප්රඥාවෙන් විසංඛාරගත සිතට එළඹීම - කෙලෙස් නිරුද්ධ කරමින් අසංඛත වූ නිවාණය සාක්ෂාත් කරගන්නා ආකාරය.
පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ ප්රාර්ථනා - පූජෝත්සවයේ දායක පිරිසට, මියගිය ඥාතීන්ට, දෙවියන්ට සහ සමස්ත ලෝකවාසීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.
පූජ්ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2025-10-12 | PM (සජීවි ධර්මදේශනා මාලාව)
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය
ආරම්භක පූජෝත්සවය සහ දායකත්ව නිවේදනය
ධර්ම දේශනාවේ ආරම්භක නිවේදනය, දායක පිරිස හඳුන්වා දීම, ගිලන්පස සහ හේවිසි ශබ්ද පූජාව පැවැත්වීම.
නමස්කාරය සහ ධර්ම දේශනා ආරම්භය
සමන්තා චක්කවාළේසූ ගාථා ගායනය, නමස්කාරය සහ ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් දේශනාව ආරම්භ කිරීම.
බුද්ධ ධර්මය සහ අභ්යන්තර ශාන්තිය
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය මගින් සිත ශාන්ත වන ආකාරය සහ ගවයෙකුගේ කථා වස්තුවට ප්රවේශය.
මරණයට කැපවූ ගවයා බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවීම
මරණය පිණිස ගෙනගිය ගවයෙකු බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක සංසුන් වී උන්වහන්සේගේ සිරිපතුල සිඹිමින් වැඳ වැටීමේ පුවත.
සක්ර දේවේන්ද්රයාගේ මැදිහත්වීමෙන් ගවයා නිදහස් කිරීම
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අධිට්ඨානයෙන් සක්ර දේවේන්ද්රයා බ්රාහ්මණ වේශයෙන් පැමිණ කහවණු දී ගවයා නිදහස් කරවා ගැනීම.
ගවයාගේ අනාගත භව ගමන සහ පසේබුදු බව
ගවයා මියගොස් දෙව්ලොව උපත ලබා, අවසානයේ මිනිස් ලොව පසේබුදු බවින් පිරිනිවන් පාන බව බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ ආකාරය.
ශ්රද්ධාවේ සහ බුද්ධාලම්බන ප්රීතියේ බලය
ධර්මය නොදන්නා ගවයෙකුට පවා බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැවැති ශ්රද්ධාව නිසා මහත් අනිසංස ලැබුණු බව පැහැදිලි කිරීම.
පරියාප්තිය සහ යෝනිසෝ මනසිකාරය
ධර්මය ඇසීම (පරියාප්තිය) සහ එය තමාගේ අභ්යන්තරයට ගළපා ගැනීම (යෝනිසෝ මනසිකාරය) අතර වෙනස.
යෝනිසෝ මනසිකාරය යනු කුමක්ද?
ඇසෙන ධර්මයට අනුව තමන්ගේ අභ්යන්තර සිත සහ ක්රියාකාරීත්වය සසඳා බැලීමේ ක්රියාවලිය විග්රහ කිරීම.
සංසාර ගති, ජීවිත හුරු සහ දෘෂ්ටි ගොඩනැගීම
කෙලෙස් සහිත මතකයන් පදනම් කරගෙන සංසාරික ගති සහ මෙලොව ජීවිත හුරු මගින් දෘෂ්ටි නිර්මාණය වන ආකාරය.
දෘෂ්ටිවල සිට චිත්ත විපල්ලාස සහ සංස්කාර දක්වා
දෘෂ්ටි නිසා සිත විපල්ලාස වී අකුසල සංස්කාර රැස්වෙමින් භවය සකස් වන හැටි පැහැදිලි කිරීම.
තමන්ගේ සිත දෙස බැලීමේ හැකියාව දියුණු කිරීම
බාහිර ලෝකය දෙස නොබලා යෝනිසෝ මනසිකාරයෙන් තමා තුළ සිදුවන චෛතසික ක්රියාවලිය හඳුනාගැනීම.
අනුශය, පරියුට්ඨාන සහ වීතික්කම කෙලෙස්
සිත යට සැඟවී ඇති අනුශය කෙලෙස්, අරමුණු හමුවේ මතුවන පරියුට්ඨාන සහ කායික වාචසිකව සිදුවන වීතික්කම අවස්ථා විග්රහ කිරීම.
ධර්මානුධර්ම ප්රතිපත්තියට එළඹීම
සංසාර ගති සහ ජීවිත හුරු අතහැරීම සඳහා ධර්මානුධර්ම ප්රතිපත්තියෙහි පිහිටීමේ වැදගත්කම.
නන්දි, උපාදාන සහ භවය සකස්වීම
අරමුණු කෙරෙහි ඇතිවන ඇලීම (නන්දි) නිසා උපාදානය සහ භවය සකස්වන පටිච්චසමුප්පන්න ක්රියාවලිය.
විපරීත සංඥා, අකුසල ධර්ම සහ ප්රපංච
වැරදි ලෙස අරමුණු ගැනීමෙන් අකුසල ධර්ම හටගෙන සිත ප්රපංචයන්ගෙන් බර වන ආකාරය.
ආර්ය මාර්ගයේ අරුණෝදය - යෝනිසෝ මනසිකාරය
මාර්ගඵල අවබෝධය සඳහා මූලික අඩිතාලම වන යෝනිසෝ මනසිකාරය පහළ කරගන්නා ආකාරය.
අන්තෝ ජටා සහ බහි ජටා ලිහා ගැනීම
අභ්යන්තර සහ බාහිර වශයෙන් සිතේ හටගන්නා ගැට හඳුනාගෙන ඒවා ලිහා ගන්නා අයුරු.
සංසාරික බිය දැකීම සහ අනුපස්සනා වැඩීම
සංසාරික පැවැත්මේ අනතුර හඳුනාගෙන ඇස් පියාගෙන අනුපස්සනා භාවනාවෙහි නිරතවීම.
ආනාපානසති සහ සප්ත අනුපස්සනාවන් වැඩීම
ආනාපානසති සමාධිය පදනම් කරගෙන පංචස්කන්ධයේ උදයව්යය දකිමින් විදර්ශනාව දියුණු කිරීම.
විදර්ශනා ප්රඥාවෙන් විසංඛාරගත සිතට එළඹීම
කෙලෙස් නිරුද්ධ කරමින් අසංඛත වූ නිවාණය සාක්ෂාත් කරගන්නා ආකාරය.
පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ ප්රාර්ථනා
පූජෝත්සවයේ දායක පිරිසට, මියගිය ඥාතීන්ට, දෙවියන්ට සහ සමස්ත ලෝකවාසීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.