සිතුවිලි සහ පညප්තියෙන් මිදී විදර්ශනාව වැඩීම
හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් සිතුවිලි සහ පညප්තීන් නිසා සත්වයා තුළ දුක හටගන්නා ආකාරයත්, සම්මුතිය ඉක්මවා පරමාර්ථ ධර්මයන් අවබෝධ කරගන්නා ආකාරයත් ගැඹුරින් විස්තර කෙරේ.
- රන් රුවක් බඳු කුමාරිකාවක් ප්‍රාර්ථනා කළ කුමාරයෙකුගේ කතාව ඇසුරින් සිතේ ඇඳි අදහසකට ඇලුම් කිරීම නිසා සෝකය හටගන්නා අයුරු පැහැදිලි කිරීම.
- භෞතිකවාදී දෘෂ්ටිය සහ බුදුදහමේ පෙන්වා දෙන නාම-රූප ධර්ම අතර වෙනස.
- සංස්කාර යන වචනය විවිධ සූත්‍ර හා සන්දර්භයන් තුළ අර්ථ ගැන්වෙන ආකාරය.
- දිශා පညප්තිය සහ සත්ව පညප්තිය මුල් කරගෙන මෛත්‍රී භාවනාව වඩමින්, පසුව එය ධාතු සහ ස්කන්ධ වශයෙන් විදර්ශනාවට නංවන අයුරු.
- චිත්තවේග හුදු රසායනික ක්‍රියාවලියකට ලඝු කළ නොහැකි බව සහ සිතේ සැබෑ ස්වභාවය විමසීමේ වැදගත්කම.
- පැවිදි ජීවිතයේ නික්ලේශී ස්වභාවය හා අත්හැරීමේ අගය.
📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය
ආරම්භය සහ දේශනාවට ආරාධනා කිරීම - දේශනාවේ ආරම්භක කටයුතු සිදු කිරීම සහ දායක පිරිස විසින් ධර්ම දේශනාව සඳහා ගෞරවයෙන් ආරාධනා කිරීම.
නමස්කාරය සහ ධර්ම ශ්‍රවණයට ආරාධනා ගාථා - නමස්කාර පාඨ සහ දේව ආරාධනා ගාථා සජ්ඣායනා කිරීම.
ජීවිතයේ වටිනාකම සහ දුක හටගැනීම - ජීවිතය තුළ වටිනාකම් ගොඩනගා ගන්නා තාක් කල් දුක හටගන්නා ආකාරය පිළිබඳ හැඳින්වීම.
රන් රුවට සමාන කුමාරිකාව සෙවූ කුමරුගේ කතාව - විවාහ වීමට අකමැති වූ කුමාරයෙකු රන් රුවකට සමාන තරුණියක් සොයා ගැනීමට ගොස් ඇය මියගිය පසු සිතුවිල්ලකට රැවටී දුක් වූ ආකාරය විස්තර කිරීම.
සිතුවිලි සහ දුක අතර සම්බන්ධය - බාහිර වස්තුවකට වඩා තමන්ගේ සිතේ හටගත් සිතුවිල්ලට ඇලීම නිසා දුක හටගන්නා අයුරු සහ වේදනාව පිළිබඳ සංකල්පය විග්‍රහ කිරීම.
භෞතිකවාදය සහ බුදුදහමේ විවරණය - ලෝකයේ භෞතිකවාදී දෘෂ්ටීන් සහ බුදුදහමේ නාම-රූප විග්‍රහය අතර වෙනස මෙන්ම පටිච්චසමුප්පාදය අවබෝධ කරගැනීමේ අවශ්‍යතාව පැහැදිලි කිරීම.
සංස්කාර ධර්ම විවිධ සන්දර්භයන්හි විවරණය වීම - අවිද්‍යා පච්චයා සංඛාරා, අනිච්චා වත සංඛාරා, කාය-වචී-චිත්ත සංඛාර ආදී විවිධ ස්ථානවල සංස්කාර යන පදය යෙදෙන අර්ථයන් විස්තර කිරීම.
සම්මුති සත්‍යය සහ කාල-දිශා පඤ්ඤප්ති - මිනිසා විසින් සම්මුතියක් ලෙස කාලය සහ දිශාවන් පනවාගෙන ඇති ආකාරය සහ එය ඉක්මවා සත්‍යය දැකීම.
මෛත්‍රී භාවනාව පඤ්ඤප්තියෙන් ඔබ්බට වැඩීම - ලෝකයේ පවතින දිශා පඤ්ඤප්තිය වෙනුවට තමාට සාපේක්ෂව දිශාවන් මෙනෙහි කරමින් මෛත්‍රී භාවනාව ක්‍රමිකව උසස් තලයකට ගෙන යන ආකාරය.
මනස හුදු රසායනික ක්‍රියාවලියක් නොවන බව - සිත සහ චිත්තවේග හුදු මොළයේ රසායනික ක්‍රියාවලියකට සීමා කළ නොහැකි බවත්, ඉන්ද්‍රිය ගෝචර නොවන සිතේ පැවැත්මත් පැහැදිලි කිරීම.
පැවිදි ජීවිතයේ නික්ලේෂී සැනසීම - ලෞකික බැඳීම්වලින් සහ පඤ්ඤප්තීන්ගෙන් වෙන්ව ජීවත් වන පැවිද්දෙකුගේ නෙක්ඛම්ම සුවය සහ එහි අගය.
සත්ව පඤ්ඤප්තියෙන් ධාතු හා ස්කන්ධ විදර්ශනාවට - සත්වයා යනු පඨවි ආදී ධාතු සහ රූප, වේදනා ආදී පංචස්කන්ධයන්ගේ එකතුවක් බව දැක මෛත්‍රී චිත්ත විමුක්තිය හා විදර්ශනා ඥානය උපදවා ගැනීම.
ජීවිතයේ වයෝවෘද්ධ වීම සහ පුණ්‍යානුමෝදනාව - කාලය ගෙවී යාමත් සමඟ ජීවිතයේ සන්ධ්‍යා සමය එළඹෙන බව සිහිපත් කරමින් ධර්ම දේශනාවේ දායකයන් ඇතුළු සියලු දෙනාට පින් අනුමෝදන් කිරීම.
අවසාන වන්දනාව සහ ආශිර්වාදය - පින්කම නිමා කරමින් මහා සංඝරත්නය උදෙසා පූජෝපහාර පැවැත්වීම සහ ගාථා සජ්ඣායනය.
පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
දුක ඇත්තේ ඇත්තටම ඔබේ සිතුවිලි තුළද..? | Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2026-09-18 | 10AM
දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය
ආරම්භය සහ දේශනාවට ආරාධනා කිරීම
දේශනාවේ ආරම්භක කටයුතු සිදු කිරීම සහ දායක පිරිස විසින් ධර්ම දේශනාව සඳහා ගෞරවයෙන් ආරාධනා කිරීම.
නමස්කාරය සහ ධර්ම ශ්‍රවණයට ආරාධනා ගාථා
නමස්කාර පාඨ සහ දේව ආරාධනා ගාථා සජ්ඣායනා කිරීම.
ජීවිතයේ වටිනාකම සහ දුක හටගැනීම
ජීවිතය තුළ වටිනාකම් ගොඩනගා ගන්නා තාක් කල් දුක හටගන්නා ආකාරය පිළිබඳ හැඳින්වීම.
රන් රුවට සමාන කුමාරිකාව සෙවූ කුමරුගේ කතාව
විවාහ වීමට අකමැති වූ කුමාරයෙකු රන් රුවකට සමාන තරුණියක් සොයා ගැනීමට ගොස් ඇය මියගිය පසු සිතුවිල්ලකට රැවටී දුක් වූ ආකාරය විස්තර කිරීම.
සිතුවිලි සහ දුක අතර සම්බන්ධය
බාහිර වස්තුවකට වඩා තමන්ගේ සිතේ හටගත් සිතුවිල්ලට ඇලීම නිසා දුක හටගන්නා අයුරු සහ වේදනාව පිළිබඳ සංකල්පය විග්‍රහ කිරීම.
භෞතිකවාදය සහ බුදුදහමේ විවරණය
ලෝකයේ භෞතිකවාදී දෘෂ්ටීන් සහ බුදුදහමේ නාම-රූප විග්‍රහය අතර වෙනස මෙන්ම පටිච්චසමුප්පාදය අවබෝධ කරගැනීමේ අවශ්‍යතාව පැහැදිලි කිරීම.
සංස්කාර ධර්ම විවිධ සන්දර්භයන්හි විවරණය වීම
අවිද්‍යා පච්චයා සංඛාරා, අනිච්චා වත සංඛාරා, කාය-වචී-චිත්ත සංඛාර ආදී විවිධ ස්ථානවල සංස්කාර යන පදය යෙදෙන අර්ථයන් විස්තර කිරීම.
සම්මුති සත්‍යය සහ කාල-දිශා පඤ්ඤප්ති
මිනිසා විසින් සම්මුතියක් ලෙස කාලය සහ දිශාවන් පනවාගෙන ඇති ආකාරය සහ එය ඉක්මවා සත්‍යය දැකීම.
මෛත්‍රී භාවනාව පඤ්ඤප්තියෙන් ඔබ්බට වැඩීම
ලෝකයේ පවතින දිශා පඤ්ඤප්තිය වෙනුවට තමාට සාපේක්ෂව දිශාවන් මෙනෙහි කරමින් මෛත්‍රී භාවනාව ක්‍රමිකව උසස් තලයකට ගෙන යන ආකාරය.
මනස හුදු රසායනික ක්‍රියාවලියක් නොවන බව
සිත සහ චිත්තවේග හුදු මොළයේ රසායනික ක්‍රියාවලියකට සීමා කළ නොහැකි බවත්, ඉන්ද්‍රිය ගෝචර නොවන සිතේ පැවැත්මත් පැහැදිලි කිරීම.
පැවිදි ජීවිතයේ නික්ලේෂී සැනසීම
ලෞකික බැඳීම්වලින් සහ පඤ්ඤප්තීන්ගෙන් වෙන්ව ජීවත් වන පැවිද්දෙකුගේ නෙක්ඛම්ම සුවය සහ එහි අගය.
සත්ව පඤ්ඤප්තියෙන් ධාතු හා ස්කන්ධ විදර්ශනාවට
සත්වයා යනු පඨවි ආදී ධාතු සහ රූප, වේදනා ආදී පංචස්කන්ධයන්ගේ එකතුවක් බව දැක මෛත්‍රී චිත්ත විමුක්තිය හා විදර්ශනා ඥානය උපදවා ගැනීම.
ජීවිතයේ වයෝවෘද්ධ වීම සහ පුණ්‍යානුමෝදනාව
කාලය ගෙවී යාමත් සමඟ ජීවිතයේ සන්ධ්‍යා සමය එළඹෙන බව සිහිපත් කරමින් ධර්ම දේශනාවේ දායකයන් ඇතුළු සියලු දෙනාට පින් අනුමෝදන් කිරීම.
අවසාන වන්දනාව සහ ආශිර්වාදය
පින්කම නිමා කරමින් මහා සංඝරත්නය උදෙසා පූජෝපහාර පැවැත්වීම සහ ගාථා සජ්ඣායනය.