කෙලෙසුන්ගේ හැසිරීම සහ තෘෂ්ණාවේ ආදීනව හඳුනා ගැනීම
හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් කෙලෙසුන්ගේ ස්වභාවය සහ ඒවා සිත තුළ ක්රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී අවධානය යොමු කරන ප්රධාන කරුණු කිහිපයකි:
- අකුසල් විතර්ක පාලනය කිරීමේ අපහසුතාව සහ සිතේ ස්වභාවය හඳුනා ගැනීම.
- කාමයන් කෙරෙහි ඇති ඇලීම නිසා පුද්ගලයා ලෝකය සමඟ බැඳෙන ආකාරය සහ සිතේ කැමැත්ත අනුව ලෝකය තීරණය වන ආකාරය.
- පරිගණක ක්රීඩා, නිදන් සෙවීම වැනි ලෞකික ආශාවන් පසුපස හඹා යාමෙන් පුද්ගලයා මුලාවට පත්වන ආකාරය.
- ජම්බුක පරිබ්රාජකයාගේ කථා පුවත ඇසුරින් වැරදි වෘත සමාදන් වීමේ ආදීනව සහ බුදුරජාණන් වහන්සේ එම වැරදි දෘෂ්ටි දුරු කර ඔහුට ධර්මය අවබෝධ කර දුන් ආකාරය.
- දුක අවබෝධ කරගැනීම සහ චතුරාර්ය සත්යය පිළිපැදීමේ වැදගත්කම.
- තෘෂ්ණාව පදනම් කරගත් කාම ලෝකයේ ස්වභාවය සහ ඕනෑම දෙයක් අත්පත් කරගත් පසු එහි වටිනාකම සිතට නැති වී යන ආකාරය පිළිබඳව කුමාරයෙකුගේ කථා පුවතක් ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.
- තෘෂ්ණාව නිසා පුද්ගලයා තුළ බිය සහ ශෝකය හටගන්නා ආකාරය (තණ්හාය ජායතී භයං).
- ධර්මය කෙරෙහි උනන්දුවක් ඇති කරගැනීමේ සහ නිවැරදි මනසිකාරයේ ඇති වැදගත්කම.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය සහ දායකත්වය පිළිගැන්වීම - ධර්ම දේශනාව සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිස පිළිබඳව හැඳින්වීමක් සිදු කෙරේ.
නමස්කාරය සහ දේශනාවේ පූර්විකාව - බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර කිරීම සහ දේශනාවේ මූලික කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම.
අකුසල් විතර්ක සහ සිත වෙනස් කරගැනීමේ අපහසුතාව - සිත තුළ අකුසල් විතර්ක ඇතිවන විට ඒවා දිගින් දිගටම කල්පනා කිරීමට සිත පෙළඹෙන ආකාරය සහ සිත වෙනස් කරගැනීමට ඇති අපහසුතාව සාකච්ඡා කෙරේ.
කාමයන් කෙරෙහි ඇති ඇලීම සහ ලෝකය සමඟ එක්වීම - සිතේ කැමැත්ත අනුව පුද්ගලයා ලෝකය සමඟ සම්බන්ධ වන ආකාරය සහ ලෝකයේ අඩුපාඩු තිබුණද සිතේ ඇලීම නිසා ඒවා අත්හැරීමට ඇති අකමැත්ත පැහැදිලි කෙරේ.
ලෞකික ආශාවන් සහ මුලාවන් පිළිබඳ උදාහරණ - පරිගණක ක්රීඩා සහ නිදන් සෙවීම වැනි ලෞකික දේවල් පසුපස හඹා යාමෙන් පුද්ගලයා මුලාවට පත්වන ආකාරය උදාහරණ සහිතව විස්තර කෙරේ.
අභිනිවේශය සහ මුලාවෙන් බැසගෙන සිටීම - පුද්ගලයා මුලාවෙන් බැසගෙන සිටීම (සම්මෝහ අභිනිවේස) සහ ලෝක ධර්මතාවයට එරෙහිව නැගී සිටීමට උත්සාහ කිරීමේ නිෂ්ඵලභාවය සාකච්ඡා කෙරේ.
ජම්බුක පරිබ්රාජකයාගේ කථා පුවත - ජම්බුක පරිබ්රාජකයා කුඩා කල සිටම අශුචි අනුභව කිරීම සහ නිරුවත්ව සිටීම වැනි වැරදි පුරුදු වලට ඇබ්බැහි වූ ආකාරය සහ පසුව නිගණ්ඨ ආරාමයකට යොමු වූ ආකාරය විස්තර කෙරේ.
දුක අවබෝධ කරගැනීම සහ චතුරාර්ය සත්යය - දුක විඳීමෙන් දුක ඉවර නොවන බවත්, දුක අවබෝධ කරගැනීමෙන් සහ හේතු නිරුද්ධ කිරීමෙන් පමණක් දුක නිමා කළ හැකි බවත් පැහැදිලි කෙරේ.
බුදුරජාණන් වහන්සේ ජම්බුක පරිබ්රාජකයා දමනය කිරීම - බුදුරජාණන් වහන්සේ ජම්බුක පරිබ්රාජකයා හමුවී ඔහු අනුගමනය කරන වැරදි මාර්ගය පෙන්වා දී ඔහුව නිවැරදි මාර්ගයට යොමු කර ධර්මය අවබෝධ කර දුන් ආකාරය.
කාම ලෝකයේ පදනම සහ සිතේ කැමැත්ත - කාම ලෝකයේ පදනම සිතේ ඇතිවන කැමැත්ත බවත්, එම කැමැත්ත නිසා පුද්ගලයා විවිධ දෘෂ්ටි වලට හසුවන ආකාරයත් සාකච්ඡා කෙරේ.
අත්පත් කරගත් පසු වටිනාකම නැතිවීම පිළිබඳ කථාව - කුමාරයෙකු තමා කැමති කුමාරිකාව සොයා වසර ගණනාවක් වෙහෙස වී ඇය මාලිගයට ගෙන ආ පසු ඇය කෙරෙහි තිබූ වටිනාකම නැති වී ගිය ආකාරය පිළිබඳ කථාව ඇසුරින් සිතේ ස්වභාවය පැහැදිලි කෙරේ.
සිතේ රැවටීම සහ අවිද්යාව - සිත අලුත් අලුත් දේවල් සොයා යන ආකාරයත්, අත්පත් කරගත් පසු එහි වටිනාකම නැති වී යන ආකාරයත් අවිද්යාව ලෙස හඳුන්වා දෙනු ලැබේ.
ආදීනව දැකීම සහ තෘෂ්ණාවේ ස්වභාවය - ලෝකයේ පෙනෙන දේ අත්පත් කරගැනීමෙන් සතුටු විය හැකිය යන දෘෂ්ටිය අවිද්යාව බවත්, එහි ආදීනව දැකීම වැදගත් බවත් පැහැදිලි කෙරේ.
තෘෂ්ණාව නිසා ඇතිවන බිය සහ ශෝකය - තෘෂ්ණාව නිසා පුද්ගලයා තුළ බිය සහ ශෝකය හටගන්නා ආකාරයත්, තෘෂ්ණාවෙන් මිදුණු තැනැත්තාට බියක් හෝ ශෝකයක් නොමැති බවත් පැහැදිලි කෙරේ.
ධර්මය කෙරෙහි උනන්දුව සහ මනසිකාරය - ධර්මය මතක නොසිටින්නේ උනන්දුව අඩුකම නිසා බවත්, නිවැරදි මනසිකාරය සහ කැපවීම තුළින් ධර්මාවබෝධය කරා යා හැකි බවත් අවධාරණය කෙරේ.
පුණ්යානුමෝදනාව සහ දේශනාව අවසන් කිරීම - දේශනාව අවසානයේ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ දායක පිරිසට ආශිර්වාද කිරීම සිදු කෙරේ.
පූජ්ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
Pragna TV | Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2026-04-03 | PM Telecast
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය සහ දායකත්වය පිළිගැන්වීම
ධර්ම දේශනාව සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිස පිළිබඳව හැඳින්වීමක් සිදු කෙරේ.
නමස්කාරය සහ දේශනාවේ පූර්විකාව
බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර කිරීම සහ දේශනාවේ මූලික කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම.
අකුසල් විතර්ක සහ සිත වෙනස් කරගැනීමේ අපහසුතාව
සිත තුළ අකුසල් විතර්ක ඇතිවන විට ඒවා දිගින් දිගටම කල්පනා කිරීමට සිත පෙළඹෙන ආකාරය සහ සිත වෙනස් කරගැනීමට ඇති අපහසුතාව සාකච්ඡා කෙරේ.
කාමයන් කෙරෙහි ඇති ඇලීම සහ ලෝකය සමඟ එක්වීම
සිතේ කැමැත්ත අනුව පුද්ගලයා ලෝකය සමඟ සම්බන්ධ වන ආකාරය සහ ලෝකයේ අඩුපාඩු තිබුණද සිතේ ඇලීම නිසා ඒවා අත්හැරීමට ඇති අකමැත්ත පැහැදිලි කෙරේ.
ලෞකික ආශාවන් සහ මුලාවන් පිළිබඳ උදාහරණ
පරිගණක ක්රීඩා සහ නිදන් සෙවීම වැනි ලෞකික දේවල් පසුපස හඹා යාමෙන් පුද්ගලයා මුලාවට පත්වන ආකාරය උදාහරණ සහිතව විස්තර කෙරේ.
අභිනිවේශය සහ මුලාවෙන් බැසගෙන සිටීම
පුද්ගලයා මුලාවෙන් බැසගෙන සිටීම (සම්මෝහ අභිනිවේස) සහ ලෝක ධර්මතාවයට එරෙහිව නැගී සිටීමට උත්සාහ කිරීමේ නිෂ්ඵලභාවය සාකච්ඡා කෙරේ.
ජම්බුක පරිබ්රාජකයාගේ කථා පුවත
ජම්බුක පරිබ්රාජකයා කුඩා කල සිටම අශුචි අනුභව කිරීම සහ නිරුවත්ව සිටීම වැනි වැරදි පුරුදු වලට ඇබ්බැහි වූ ආකාරය සහ පසුව නිගණ්ඨ ආරාමයකට යොමු වූ ආකාරය විස්තර කෙරේ.
දුක අවබෝධ කරගැනීම සහ චතුරාර්ය සත්යය
දුක විඳීමෙන් දුක ඉවර නොවන බවත්, දුක අවබෝධ කරගැනීමෙන් සහ හේතු නිරුද්ධ කිරීමෙන් පමණක් දුක නිමා කළ හැකි බවත් පැහැදිලි කෙරේ.
බුදුරජාණන් වහන්සේ ජම්බුක පරිබ්රාජකයා දමනය කිරීම
බුදුරජාණන් වහන්සේ ජම්බුක පරිබ්රාජකයා හමුවී ඔහු අනුගමනය කරන වැරදි මාර්ගය පෙන්වා දී ඔහුව නිවැරදි මාර්ගයට යොමු කර ධර්මය අවබෝධ කර දුන් ආකාරය.
කාම ලෝකයේ පදනම සහ සිතේ කැමැත්ත
කාම ලෝකයේ පදනම සිතේ ඇතිවන කැමැත්ත බවත්, එම කැමැත්ත නිසා පුද්ගලයා විවිධ දෘෂ්ටි වලට හසුවන ආකාරයත් සාකච්ඡා කෙරේ.
අත්පත් කරගත් පසු වටිනාකම නැතිවීම පිළිබඳ කථාව
කුමාරයෙකු තමා කැමති කුමාරිකාව සොයා වසර ගණනාවක් වෙහෙස වී ඇය මාලිගයට ගෙන ආ පසු ඇය කෙරෙහි තිබූ වටිනාකම නැති වී ගිය ආකාරය පිළිබඳ කථාව ඇසුරින් සිතේ ස්වභාවය පැහැදිලි කෙරේ.
සිතේ රැවටීම සහ අවිද්යාව
සිත අලුත් අලුත් දේවල් සොයා යන ආකාරයත්, අත්පත් කරගත් පසු එහි වටිනාකම නැති වී යන ආකාරයත් අවිද්යාව ලෙස හඳුන්වා දෙනු ලැබේ.
ආදීනව දැකීම සහ තෘෂ්ණාවේ ස්වභාවය
ලෝකයේ පෙනෙන දේ අත්පත් කරගැනීමෙන් සතුටු විය හැකිය යන දෘෂ්ටිය අවිද්යාව බවත්, එහි ආදීනව දැකීම වැදගත් බවත් පැහැදිලි කෙරේ.
තෘෂ්ණාව නිසා ඇතිවන බිය සහ ශෝකය
තෘෂ්ණාව නිසා පුද්ගලයා තුළ බිය සහ ශෝකය හටගන්නා ආකාරයත්, තෘෂ්ණාවෙන් මිදුණු තැනැත්තාට බියක් හෝ ශෝකයක් නොමැති බවත් පැහැදිලි කෙරේ.
ධර්මය කෙරෙහි උනන්දුව සහ මනසිකාරය
ධර්මය මතක නොසිටින්නේ උනන්දුව අඩුකම නිසා බවත්, නිවැරදි මනසිකාරය සහ කැපවීම තුළින් ධර්මාවබෝධය කරා යා හැකි බවත් අවධාරණය කෙරේ.
පුණ්යානුමෝදනාව සහ දේශනාව අවසන් කිරීම
දේශනාව අවසානයේ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ දායක පිරිසට ආශිර්වාද කිරීම සිදු කෙරේ.