ඇස සහ සිතේ ක්රියාකාරීත්වය තුළින් ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීම
හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
පූජනීය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් ධර්මාවබෝධය උදෙසා ප්රඥාවේ ඇති වැදගත්කම සහ ඇස හා සිත පදනම් කරගෙන සිතේ ක්රියාකාරීත්වය සිදුවන ආකාරය ගැඹුරින් පැහැදිලි කෙරේ.
දේශනාවේ අඩංගු ප්රධාන කරුණු:
- ධර්මයේ ඇති ගැඹුරු බව සහ එය අවබෝධ කර ගැනීමට ප්රඥාව අවශ්ය වන ආකාරය.
- ඇස, රූපය සහ චක්ඛු විඤ්ඤාණය අතර පවතින සබඳතාවය.
- ඡප්පාණක සූත්රය ඇසුරින් ඉන්ද්රියයන් 6 හි ක්රියාකාරීත්වය පැහැදිලි කිරීම.
- විඤ්ඤාණයේ පවතින වේගවත් බව සහ එය මායාවක් ලෙස බුදුරජාණන් වහන්සේ උපමා කොට දැක්වූ ආකාරය.
- අනිත්යතාව යනු හුදෙක් ශරීරයේ වෙනස්වීම් පමණක් නොව සිතේ සහ ධර්මතාවයන්ගේ ක්ෂණික බිඳී යාම බව පැහැදිලි කිරීම.
- කර්මය, විපාකය සහ කෙලෙස් සසර පුරා එකිනෙක බැඳී පවතින ආකාරය ලිප්ගල් තුණේ උපමාවෙන් පැහැදිලි කිරීම.
- සංසාරික දුකින් මිදීම සඳහා සුතමය ප්රඥාව සහ විදර්ශනා භාවනාවේ ඇති වැදගත්කම.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
වැඩසටහන ආරම්භය සහ අනුග්රාහකයන් හඳුන්වා දීම - ධර්ම දේශනාවේ ආරම්භය සහ දායකත්වය ලබා දුන් පින්වතුන් පිළිබඳව සඳහන් කිරීම.
දේවතා ආරාධනාව සහ නමස්කාරය - දේවතා ආරාධනාව සිදු කිරීම සහ බුද්ධ රත්නයට නමස්කාර කිරීම.
ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීමේදී ප්රඥාවේ වැදගත්කම - ධර්මයේ ඇති ගැඹුරු බව සහ ප්රඥාව නොමැති තැන්අත්තාට ධර්මයේ වටිනාකම නොපෙනෙන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
සිත තුළ වටිනාකම් හටගැනීම සහ දුක නිර්මාණය වීම - බාහිර වස්තූන්ට සිතින් වටිනාකම් දීම නිසා දුක හටගන්නා ආකාරය සහ එයින් මිදෙන මග.
නාම-රූප ධර්ම සහ මනසිකාරයේ ක්රියාකාරීත්වය - ආයතන සහ මනසිකාරය හරහා සිත තුළ අත්දැකීම් නිර්මාණය වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
ඉන්ද්රියයන්ගේ හැසිරීම සහ ඡප්පාණක සූත්ර උපමාව - ඡප්පාණක සූත්රයේ එන සතුන් හයදෙනාගේ උපමාව ඇසුරින් ඉන්ද්රියයන් හයේ ස්භාවය විග්රහ කිරීම.
චක්ඛු විඤ්ඤාණය සහ කෙලෙස් හටගැනීමේ ක්රියාවලිය - ඇසට රූප ගැටීමේදී විපාක සිත ඇතිවීම සහ පසුව ඉෂ්ට-අනිෂ්ට ලෙස ගෙන කෙලෙස් රැස්කරන ආකාරය.
විඤ්ඤාණයේ වේගවත් බව සහ මායා උපමාව - විඤ්ඤාණය යනු මායාවක් බවත්, සිදුවන වේගවත් බව නිසා එය එකක් ලෙස වැටහෙන ආකාරයත් පැහැදිලි කිරීම.
අනිත්ය ලක්ෂණය නිවැරදිව තේරුම් ගැනීම - අනිත්යතාව යනු ශරීරය වැහැරීම පමණක් නොව, සිතේ ඇතිවන ධර්මතාවයන්ගේ ක්ෂණික බිඳී යාම බව පැහැදිලි කිරීම.
කර්ම, විපාක සහ කෙලෙස් අතර සබඳතාව (ලිප්ගල් උපමාව) - ලිප්ගල් තුණ මත ඇති මුට්ටිය මෙන් කර්ම, විපාක සහ කෙලෙස් මත සසර පැවැත්ම රැඳී පවතින ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
සුතමය ප්රඥාව සහ විදර්ශනාවේ අවශ්යතාව - ධර්මය ශ්රවණය කර ලබාගන්නා ප්රඥාව හරහා විදර්ශනා වඩා නිවන් මග පූර්ණය කර ගැනීමේ වැදගත්කම.
පුඤ්ඤානුමෝදනා සහ ආශීර්වාද කිරීම - ධර්ම දේශනාවේ දායකයන්ට, මියගිය ඥාතීන්ට සහ දෙවියන්ට පින් අනුමෝදන් කරමින් ආශීර්වාද කිරීම.
පූජ්ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
වටිනාකම නැති විදිහට විමසන්න, මේ දහම අසන්න... | Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2026-06-08 | 10AM
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
වැඩසටහන ආරම්භය සහ අනුග්රාහකයන් හඳුන්වා දීම
ධර්ම දේශනාවේ ආරම්භය සහ දායකත්වය ලබා දුන් පින්වතුන් පිළිබඳව සඳහන් කිරීම.
දේවතා ආරාධනාව සහ නමස්කාරය
දේවතා ආරාධනාව සිදු කිරීම සහ බුද්ධ රත්නයට නමස්කාර කිරීම.
ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීමේදී ප්රඥාවේ වැදගත්කම
ධර්මයේ ඇති ගැඹුරු බව සහ ප්රඥාව නොමැති තැන්අත්තාට ධර්මයේ වටිනාකම නොපෙනෙන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
සිත තුළ වටිනාකම් හටගැනීම සහ දුක නිර්මාණය වීම
බාහිර වස්තූන්ට සිතින් වටිනාකම් දීම නිසා දුක හටගන්නා ආකාරය සහ එයින් මිදෙන මග.
නාම-රූප ධර්ම සහ මනසිකාරයේ ක්රියාකාරීත්වය
ආයතන සහ මනසිකාරය හරහා සිත තුළ අත්දැකීම් නිර්මාණය වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
ඉන්ද්රියයන්ගේ හැසිරීම සහ ඡප්පාණක සූත්ර උපමාව
ඡප්පාණක සූත්රයේ එන සතුන් හයදෙනාගේ උපමාව ඇසුරින් ඉන්ද්රියයන් හයේ ස්භාවය විග්රහ කිරීම.
චක්ඛු විඤ්ඤාණය සහ කෙලෙස් හටගැනීමේ ක්රියාවලිය
ඇසට රූප ගැටීමේදී විපාක සිත ඇතිවීම සහ පසුව ඉෂ්ට-අනිෂ්ට ලෙස ගෙන කෙලෙස් රැස්කරන ආකාරය.
විඤ්ඤාණයේ වේගවත් බව සහ මායා උපමාව
විඤ්ඤාණය යනු මායාවක් බවත්, සිදුවන වේගවත් බව නිසා එය එකක් ලෙස වැටහෙන ආකාරයත් පැහැදිලි කිරීම.
අනිත්ය ලක්ෂණය නිවැරදිව තේරුම් ගැනීම
අනිත්යතාව යනු ශරීරය වැහැරීම පමණක් නොව, සිතේ ඇතිවන ධර්මතාවයන්ගේ ක්ෂණික බිඳී යාම බව පැහැදිලි කිරීම.
කර්ම, විපාක සහ කෙලෙස් අතර සබඳතාව (ලිප්ගල් උපමාව)
ලිප්ගල් තුණ මත ඇති මුට්ටිය මෙන් කර්ම, විපාක සහ කෙලෙස් මත සසර පැවැත්ම රැඳී පවතින ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
සුතමය ප්රඥාව සහ විදර්ශනාවේ අවශ්යතාව
ධර්මය ශ්රවණය කර ලබාගන්නා ප්රඥාව හරහා විදර්ශනා වඩා නිවන් මග පූර්ණය කර ගැනීමේ වැදගත්කම.
පුඤ්ඤානුමෝදනා සහ ආශීර්වාද කිරීම
ධර්ම දේශනාවේ දායකයන්ට, මියගිය ඥාතීන්ට සහ දෙවියන්ට පින් අනුමෝදන් කරමින් ආශීර්වාද කිරීම.