වජිරා සූත්රය ඇසුරින් සත්ත්ව සංකල්පය සහ සංස්කාර විග්රහය
හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් අවිද්යාව සහ දෘෂ්ටිය නිසා සත්ත්වයා සංසාරය තුළ මුළා වන ආකාරයත්, පරමාර්ථ වශයෙන් සත්ත්වයෙකු හෝ පුද්ගලයෙකු නැති බවත් වජිරා සූත්රය ඇසුරින් විග්රහ කෙරේ.
දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්රධාන කරුණු:
- පෙනෙන දේ තිබෙන දේ ලෙසත්, තිබෙන දේ පෙනෙන දේ ලෙසත් ගැනීම අවිද්යාව සහ දෘෂ්ටිය ලෙස පැහැදිලි කිරීම.
- මනස නිදහස් කර ගැනීම සඳහා උපකාර වන විවිධ ප්රභේදයන් සහ විපස්සනා නුවණ.
- චිත්ත සහ චෛතසික ධර්මයන්ගේ වෙනස හා අරමුණු ග්රහණය කරගන්නා ආකාරය.
- චක්ඛුද්වාරික වීථි ක්රියාකාරීත්වය සහ ගිනි පෙනෙල්ලේ උපමාව මගින් සංමුති ලෝකය සකස්වන ආකාරය පෙන්වා දීම.
- සංයුත්ත නිකායට අයත් වජිරා සූත්රයේ අන්තර්ගතය සහ මාරයා විසින් වජිරා මෙහෙණියගෙන් අසන ලද ප්රශ්න.
- රථයේ කොටස් එකතු වූ විට රථය යන සම්මුති නාමය යෙදෙන්නාක් මෙන්, පංචස්කන්ධයේ පැවැත්ම තුළ සත්ත්ව යන සම්මුති නාමය යෙදෙන බව පැහැදිලි කිරීම.
- සංස්කාරයන්ගේ ස්භාවය, රූපයේ ලක්ෂණ (කුප්පති, ඝටීයති, පිලීයති) සහ පරමාර්ථ වශයෙන් දුකම හටගෙන දුකම නිරුද්ධ වන ආකාරය.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය
දේශනාවේ ආරම්භය සහ දායකත්වය අගය කිරීම - ධර්ම දේශනාවට දායකත්වය දක්වන පින්වතුන් සිහිපත් කරමින් දේශනාවේ මූලික අරමුණ පැහැදිලි කිරීම.
අවිද්යාව සහ දෘෂ්ටිය කෙටියෙන් පැහැදිලි කිරීම - පෙනෙන දේ තිබෙන දේ ලෙස ගැනීම අවිද්යාව සහ දෘෂ්ටිය බවත්, එය සංසාර නිර්මාණයේ මූලික පදනම බවත් පැහැදිලි කිරීම.
මනසේ නිදහස සඳහා ප්රභේදයන් නුවණින් සැලකීම - අඤ්ඤා නිමිත්ත, ආදීනව, අසත අමනසිකාර, මූලභේද සහ විපස්සනා යන අවස්ථාවන් නුවණින් විමසන ආකාරය.
චිත්ත සහ චෛතසික ධර්මයන්ගේ හැසිරීම - සිත සහ චෛතසික අතර පවතින වෙනස, අරමුණු ග්රහණය කරගැනීම සහ අරමුණු සමඟ ගනුදෙනු කිරීම පැහැදිලි කිරීම.
චක්ඛුද්වාරික වීථිය සහ සංමුති ලෝකය සකස්වීම - චක්ඛුප්රසාදය හරහා සිදුවන වේගවත් ක්රියාවලිය සහ ගිනි පෙනෙල්ල කැරකෙන විට වටයක් ලෙස පෙනෙන උපමාවෙන් සම්මුතිය පැහැදිලි කිරීම.
අවිද්යාව සහ දෘෂ්ටිය පෝෂණය වන ආකාරය - අවිද්යාව නිසා දෘෂ්ටියත්, දෘෂ්ටිය නිසා අවිද්යාවත් පෝෂණය වෙමින් පංචස්කන්ධය තුළ සත්ත්ව සංකල්පය ගොඩනැගෙන ආකාරය.
වජිරා සූත්රය හැඳින්වීම සහ මාරයාගේ ප්රශ්න - සංයුත්ත නිකායේ වජිරා සූත්රය අනුව මාරයා විසින් වජිරා මෙහෙණියගෙන් සත්ත්වයාගේ මැවීම සහ උපත පිළිබඳව නැගූ ප්රශ්න.
වජිරා තෙරණියගේ පිළිතුර සහ සංස්කාර පිණ්ඩය - සත්ත්වයෙකු නැති බවත්, මෙතැන පවතින්නේ ශුද්ධ වූ සංස්කාර පිණ්ඩයක් පමණක් බවත් වජිරා මෙහෙණිය දුන් පිළිතුර.
සත්ත්ව සංකල්පය මාර දෘෂ්ටියක් ලෙස පැහැදිලි කිරීම - සත්ත්වයෙකු ලෙස සිතීම මාර දෘෂ්ටියක් බවත්, පරමාර්ථ වශයෙන් එය සංස්කාර සමූහයක් පමණක් බවත් විග්රහ කිරීම.
රථයේ උපමාව සහ සංඛාරයන්හි පරමාර්ථ ස්භාවය - අංග එකතු වූ විට රථය යැයි කියන්නාක් මෙන්, ස්කන්ධයන් ඇති කල්හි සත්ත්වයා යැයි සම්මුතියෙන් ව්යවහාර කරන බව පැහැදිලි කිරීම.
දුකම පහළවීම සහ දුකම නිරුද්ධ වීම - හේතූන් නිසා හටගන්නා ධර්මයන්හි දුකම පහළ වන බවත්, දුකම නිරුද්ධ වන බවත් පරමාර්ථ වශයෙන් නුවණින් දැකීම.
රූපයේ ස්භාවය: කුප්පති, ඝටීයති සහ පිලීයති - සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ විසින් රූපයේ ආවේණික ලක්ෂණ ලෙස කුප්පති, ඝටීයති සහ පිලීයති යන අර්ථ දක්වා ඇති ආකාරය.
සමාධිය තුළින් සංමුතිය සහ පරමාර්ථය නුවණින් දැකීම - නියපොත්ත ශරීරයෙන් වෙන් වූ විට පුද්ගල දෘෂ්ටිය නැති වන්නාක් මෙන්, සමාධිය උපකාරයෙන් නාම රූපයන්හි යථාර්ථය දැකීම.
පුණ්යානුමෝදනාව සහ නිවන් ප්රාර්ථනා කිරීම - දේශනාවට දායක වූ පින්වතුන්ට, මියගිය ඥාතීන්ට සහ දෙවියන්ට පින් අනුමෝදන් කරමින් චතුරාර්ය සත්ය අවබෝධය ප්රාර්ථනා කිරීම.
පූජ්ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
Pragna TV | Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2026-01-01 | PM Telecast
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය
දේශනාවේ ආරම්භය සහ දායකත්වය අගය කිරීම
ධර්ම දේශනාවට දායකත්වය දක්වන පින්වතුන් සිහිපත් කරමින් දේශනාවේ මූලික අරමුණ පැහැදිලි කිරීම.
අවිද්යාව සහ දෘෂ්ටිය කෙටියෙන් පැහැදිලි කිරීම
පෙනෙන දේ තිබෙන දේ ලෙස ගැනීම අවිද්යාව සහ දෘෂ්ටිය බවත්, එය සංසාර නිර්මාණයේ මූලික පදනම බවත් පැහැදිලි කිරීම.
මනසේ නිදහස සඳහා ප්රභේදයන් නුවණින් සැලකීම
අඤ්ඤා නිමිත්ත, ආදීනව, අසත අමනසිකාර, මූලභේද සහ විපස්සනා යන අවස්ථාවන් නුවණින් විමසන ආකාරය.
චිත්ත සහ චෛතසික ධර්මයන්ගේ හැසිරීම
සිත සහ චෛතසික අතර පවතින වෙනස, අරමුණු ග්රහණය කරගැනීම සහ අරමුණු සමඟ ගනුදෙනු කිරීම පැහැදිලි කිරීම.
චක්ඛුද්වාරික වීථිය සහ සංමුති ලෝකය සකස්වීම
චක්ඛුප්රසාදය හරහා සිදුවන වේගවත් ක්රියාවලිය සහ ගිනි පෙනෙල්ල කැරකෙන විට වටයක් ලෙස පෙනෙන උපමාවෙන් සම්මුතිය පැහැදිලි කිරීම.
අවිද්යාව සහ දෘෂ්ටිය පෝෂණය වන ආකාරය
අවිද්යාව නිසා දෘෂ්ටියත්, දෘෂ්ටිය නිසා අවිද්යාවත් පෝෂණය වෙමින් පංචස්කන්ධය තුළ සත්ත්ව සංකල්පය ගොඩනැගෙන ආකාරය.
වජිරා සූත්රය හැඳින්වීම සහ මාරයාගේ ප්රශ්න
සංයුත්ත නිකායේ වජිරා සූත්රය අනුව මාරයා විසින් වජිරා මෙහෙණියගෙන් සත්ත්වයාගේ මැවීම සහ උපත පිළිබඳව නැගූ ප්රශ්න.
වජිරා තෙරණියගේ පිළිතුර සහ සංස්කාර පිණ්ඩය
සත්ත්වයෙකු නැති බවත්, මෙතැන පවතින්නේ ශුද්ධ වූ සංස්කාර පිණ්ඩයක් පමණක් බවත් වජිරා මෙහෙණිය දුන් පිළිතුර.
සත්ත්ව සංකල්පය මාර දෘෂ්ටියක් ලෙස පැහැදිලි කිරීම
සත්ත්වයෙකු ලෙස සිතීම මාර දෘෂ්ටියක් බවත්, පරමාර්ථ වශයෙන් එය සංස්කාර සමූහයක් පමණක් බවත් විග්රහ කිරීම.
රථයේ උපමාව සහ සංඛාරයන්හි පරමාර්ථ ස්භාවය
අංග එකතු වූ විට රථය යැයි කියන්නාක් මෙන්, ස්කන්ධයන් ඇති කල්හි සත්ත්වයා යැයි සම්මුතියෙන් ව්යවහාර කරන බව පැහැදිලි කිරීම.
දුකම පහළවීම සහ දුකම නිරුද්ධ වීම
හේතූන් නිසා හටගන්නා ධර්මයන්හි දුකම පහළ වන බවත්, දුකම නිරුද්ධ වන බවත් පරමාර්ථ වශයෙන් නුවණින් දැකීම.
රූපයේ ස්භාවය: කුප්පති, ඝටීයති සහ පිලීයති
සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ විසින් රූපයේ ආවේණික ලක්ෂණ ලෙස කුප්පති, ඝටීයති සහ පිලීයති යන අර්ථ දක්වා ඇති ආකාරය.
සමාධිය තුළින් සංමුතිය සහ පරමාර්ථය නුවණින් දැකීම
නියපොත්ත ශරීරයෙන් වෙන් වූ විට පුද්ගල දෘෂ්ටිය නැති වන්නාක් මෙන්, සමාධිය උපකාරයෙන් නාම රූපයන්හි යථාර්ථය දැකීම.
පුණ්යානුමෝදනාව සහ නිවන් ප්රාර්ථනා කිරීම
දේශනාවට දායක වූ පින්වතුන්ට, මියගිය ඥාතීන්ට සහ දෙවියන්ට පින් අනුමෝදන් කරමින් චතුරාර්ය සත්ය අවබෝධය ප්රාර්ථනා කිරීම.