අප්පමාද සූත්රය සහ ප්රඥාවේ වර්ධනය
හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
අංගුත්තර නිකායේ ඡක්ක නිපාතයට අයත් අප්පමාද සූත්රය ඇසුරින් පවත්වන ලද කාලීන ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී අප්පමාදය යනු කුමක්ද යන්නත්, ප්රඥාව මත පිහිටා කටයුතු කිරීමේ වැදගත්කමත් දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ.
දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්රධාන කරුණු:
- අප්පමාද සූත්රයේ පසුබිම සහ අප්පමාදය යන්නෙහි සැබෑ අර්ථය.
- සියලු කුසල් ධර්මයන් අතර අප්පමාදය ප්රධාන වන ආකාරය දැක්වෙන හස්ති පද උපමාව.
- ප්රඥාව සහ අවිද්යාව අතර පවතින වෙනස.
- සිතේ පවතින අවස්ථා තුන: අරුකූපම චිත්තය, විජ්ජූපම චිත්තය සහ වජිරූපම චිත්තය.
- සුතමය, චින්තාමය සහ භාවනාමය යන ත්රිවිධ ප්රඥාව වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය.
- පඹයාගේ උපමාව ඇසුරෙන් පුද්ගල භාවය සහ උපාදානය නිසා දුක හටගන්නා ආකාරය විග්රහ කිරීම.
- උපාදානීය ධර්මයන්හි ආස්වාදය, ආදීනව සහ නිස්සරණය වටහාගෙන කෙලෙස් ප්රහීණ කිරීම.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය සහ දායකයින් හඳුන්වා දීම - වැඩසටහනේ ආරම්භය සහ එදින ධර්ම දායකත්වය දරන පින්වතුන් හඳුන්වා දීම.
ශබ්ද පූජාව - ධර්ම දේශනාවට ප්රථම පැවැත්වෙන පූජා චාරිත්ර සහ ශබ්ද පූජාව.
පංචශීලය සමාදන් වීම සහ දේව ආරාධනාව - නමස්කාර පාඨය, තිසරණ සහිත පංචශීලය සමාදන් වීම සහ දේව ආරාධනාව සිදුකිරීම.
මාතෘකා ගාථාව සහ දේශනාවේ අරමුණ - දේශනාව සඳහා පාදක කරගත් පාලි ගාථාව සජ්ඣායනා කිරීම සහ දේශනාවේ අරමුණ පැහැදිලි කිරීම.
අප්පමාද සූත්රය සහ අප්පමාදයේ අර්ථය - අංගුත්තර නිකායේ ඡක්ක නිපාතයේ එන අප්පමාද සූත්රය සහ අප්පමාදය යන්නෙහි අර්ථ විග්රහය.
හස්ති පද උපමාව - අලියාගේ පා සටහනට අන් සියලු සතුන්ගේ පා සටහන් එකතු වනවාක් මෙන්, සියලු කුසල් ධර්ම අප්පමාදයට අන්තර්ගත වන බව පැහැදිලි කිරීම.
අප්පමාදය සහ ප්රඥාව - අප්පමාදය යනු ප්රඥාව මත පිහිටා කටයුතු කිරීම බවත්, ප්රඥාව යනු නිවන් මගට අදාළ ප්රධාන ඉන්ද්රිය ධර්මයක් බවත් පැහැදිලි කිරීම.
ප්රඥාව සහ අවිද්යාව අතර වෙනස - පජානාති (අවබෝධ කිරීම) යනු ප්රඥාව බවත්, නප්පජානාති (අවබෝධයක් නැතිකම) යනු අවිද්යාව බවත් විග්රහ කිරීම.
සිතේ ස්වභාවයන් තුන - අරුකූපම චිත්තය (නරක වූ තුවාලයක් වැනි සිත), විජ්ජූපම චිත්තය (විදුලි එළියක් වැනි සිත) සහ වජිරූපම චිත්තය (දියමන්තියක් වැනි සිත) පිළිබඳ විස්තරය.
ආශ්රව සහ කෙලෙස් මගින් සිත දූෂණය වීම - කාලයක් තිස්සේ තැන්පත් වූ කෙලෙස් (ආශ්රව) නිසා සිත නරක් වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
ප්රඥාව වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය - පහන් දැල්වීමෙන් පමණක් ප්රඥාව නොලැබෙන බවත්, සූත්ර ප්රඥා, චින්තාමය ප්රඥා සහ භාවනාමය ප්රඥා මගින් ප්රඥාව වර්ධනය වන බවත් පෙන්වා දීම.
ධර්මයේ ගුණ සහ ප්රඥාවේ සම්බන්ධය - ස්වාක්ඛාත, සන්දිට්ඨික, අකාලික ආදී ධර්මයේ ගුණ ප්රඥාව වැඩීමේදී ප්රායෝගික වන ආකාරය.
අරුකූපම චිත්තය සහ ආයතන කෙරෙහි බඳීම - ඇස, කන, නාසය ආදී ආයතන තුළින් ලබාගන්නා අරමුණු නිසා සිත තුළ කෙලෙස් තුවාල හටගන්නා ආකාරය.
පඹයාගේ උපමාව සහ පුද්ගල භාවය - දුර සිට බලන විට මිනිසෙකු සේ පෙනෙන පඹයා ළඟට ගොස් බැලූ විට ලී කැබලි හා පිදුරු සමූහයක් බව පෙනෙන්නාක් මෙන්, පුද්ගල භාවය විමසා බලන විට දුක නිරුද්ධ වන බව දක්වන උපමාව.
විජ්ජූපම සහ වජිරූපම චිත්ත තත්ත්වයන් ලබා ගැනීම - චතුරාර්ය සත්යය අවබෝධ කරගනිමින් කෙලෙස් කපා හරින දියමන්තියක් වැනි සිතක් ගොඩනගා ගන්නා ආකාරය.
උපාදානීය ධර්ම සහ ආදීනව අනුපස්සනාව - ආස්වාදය වෙනුවට ආදීනවය විමසා බලමින් තණ්හාව අතහැර නිවන කරා යොමු වන ආකාරය.
දේශනාව නිමාව සහ පින් අනුමෝදන් කිරීම - දේශනාවේ සාරාංශය, මියගිය ඥාතීන්ට පින් දීම සහ ජීවත් වන අයට ආශීර්වාද කිරීම.
පිරිකර පූජා කිරීම සහ අවසානය - දායක පින්වතුන් විසින් ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත පිරිකර පූජා කිරීම සහ වැඩසටහන නිමා කිරීම.
පූජ්ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2026-02-17 | PM (සූත්ර දේශනාව)
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය සහ දායකයින් හඳුන්වා දීම
වැඩසටහනේ ආරම්භය සහ එදින ධර්ම දායකත්වය දරන පින්වතුන් හඳුන්වා දීම.
ශබ්ද පූජාව
ධර්ම දේශනාවට ප්රථම පැවැත්වෙන පූජා චාරිත්ර සහ ශබ්ද පූජාව.
පංචශීලය සමාදන් වීම සහ දේව ආරාධනාව
නමස්කාර පාඨය, තිසරණ සහිත පංචශීලය සමාදන් වීම සහ දේව ආරාධනාව සිදුකිරීම.
මාතෘකා ගාථාව සහ දේශනාවේ අරමුණ
දේශනාව සඳහා පාදක කරගත් පාලි ගාථාව සජ්ඣායනා කිරීම සහ දේශනාවේ අරමුණ පැහැදිලි කිරීම.
අප්පමාද සූත්රය සහ අප්පමාදයේ අර්ථය
අංගුත්තර නිකායේ ඡක්ක නිපාතයේ එන අප්පමාද සූත්රය සහ අප්පමාදය යන්නෙහි අර්ථ විග්රහය.
හස්ති පද උපමාව
අලියාගේ පා සටහනට අන් සියලු සතුන්ගේ පා සටහන් එකතු වනවාක් මෙන්, සියලු කුසල් ධර්ම අප්පමාදයට අන්තර්ගත වන බව පැහැදිලි කිරීම.
අප්පමාදය සහ ප්රඥාව
අප්පමාදය යනු ප්රඥාව මත පිහිටා කටයුතු කිරීම බවත්, ප්රඥාව යනු නිවන් මගට අදාළ ප්රධාන ඉන්ද්රිය ධර්මයක් බවත් පැහැදිලි කිරීම.
ප්රඥාව සහ අවිද්යාව අතර වෙනස
පජානාති (අවබෝධ කිරීම) යනු ප්රඥාව බවත්, නප්පජානාති (අවබෝධයක් නැතිකම) යනු අවිද්යාව බවත් විග්රහ කිරීම.
සිතේ ස්වභාවයන් තුන
අරුකූපම චිත්තය (නරක වූ තුවාලයක් වැනි සිත), විජ්ජූපම චිත්තය (විදුලි එළියක් වැනි සිත) සහ වජිරූපම චිත්තය (දියමන්තියක් වැනි සිත) පිළිබඳ විස්තරය.
ආශ්රව සහ කෙලෙස් මගින් සිත දූෂණය වීම
කාලයක් තිස්සේ තැන්පත් වූ කෙලෙස් (ආශ්රව) නිසා සිත නරක් වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
ප්රඥාව වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය
පහන් දැල්වීමෙන් පමණක් ප්රඥාව නොලැබෙන බවත්, සූත්ර ප්රඥා, චින්තාමය ප්රඥා සහ භාවනාමය ප්රඥා මගින් ප්රඥාව වර්ධනය වන බවත් පෙන්වා දීම.
ධර්මයේ ගුණ සහ ප්රඥාවේ සම්බන්ධය
ස්වාක්ඛාත, සන්දිට්ඨික, අකාලික ආදී ධර්මයේ ගුණ ප්රඥාව වැඩීමේදී ප්රායෝගික වන ආකාරය.
අරුකූපම චිත්තය සහ ආයතන කෙරෙහි බඳීම
ඇස, කන, නාසය ආදී ආයතන තුළින් ලබාගන්නා අරමුණු නිසා සිත තුළ කෙලෙස් තුවාල හටගන්නා ආකාරය.
පඹයාගේ උපමාව සහ පුද්ගල භාවය
දුර සිට බලන විට මිනිසෙකු සේ පෙනෙන පඹයා ළඟට ගොස් බැලූ විට ලී කැබලි හා පිදුරු සමූහයක් බව පෙනෙන්නාක් මෙන්, පුද්ගල භාවය විමසා බලන විට දුක නිරුද්ධ වන බව දක්වන උපමාව.
විජ්ජූපම සහ වජිරූපම චිත්ත තත්ත්වයන් ලබා ගැනීම
චතුරාර්ය සත්යය අවබෝධ කරගනිමින් කෙලෙස් කපා හරින දියමන්තියක් වැනි සිතක් ගොඩනගා ගන්නා ආකාරය.
උපාදානීය ධර්ම සහ ආදීනව අනුපස්සනාව
ආස්වාදය වෙනුවට ආදීනවය විමසා බලමින් තණ්හාව අතහැර නිවන කරා යොමු වන ආකාරය.
දේශනාව නිමාව සහ පින් අනුමෝදන් කිරීම
දේශනාවේ සාරාංශය, මියගිය ඥාතීන්ට පින් දීම සහ ජීවත් වන අයට ආශීර්වාද කිරීම.
පිරිකර පූජා කිරීම සහ අවසානය
දායක පින්වතුන් විසින් ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත පිරිකර පූජා කිරීම සහ වැඩසටහන නිමා කිරීම.