මහා වේදල්ල සූත්රය ඇසුරින් ප්රඥාව සහ විඤ්ඤාණය
හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මජ්ඣිම නිකායේ මූලපණ්ණාසකයට අයත් මහා වේදල්ල සූත්රය ඇසුරින් පවත්වන ලද ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී මහා කොට්ඨිත මහරහතන් වහන්සේ සහ සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ අතර සිදුවූ ධර්ම සාකච්ඡාව පදනම් කරගනිමින් ප්රඥාව සහ විඤ්ඤාණය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්රහයක් සිදුකෙරේ.
දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්රධාන කරුණු:
- චතුරාර්ය සත්යය අවබෝධ කරගැනීමේදී ප්රඥාවේ (පජානාති) කාර්යභාරය.
- සම්මා දිට්ඨි ඇතුළු ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය තුළින් දුක්ඛ නිරෝධය වටහා ගැනීම.
- විඤ්ඤාණය (විජානාති) මගින් විඳීම් (සුඛ, දුක්ඛ, අදුක්ඛමසුඛ වේදනා) හඳුනාගන්නා ආකාරය.
- ප්රඥාව සහ විඤ්ඤාණය අතර පවතින සංසට්ඨ (සංයුක්ත) ස්වභාවය.
- ප්රඥාව වැඩිය යුතු (භාවේතබ්බා) ධර්මයක් වන අතර විඤ්ඤාණය පිරිසිඳ දතයුතු (පරිඤ්ඤෙය්ය) ධර්මයක් වන ආකාරය.
- ප්රඥාවේ අභිප්රායයන් වන අභිඤ්ඤත්ථ, පරිඤ්ඤත්ථ සහ පහානත්ථ පිළිබඳ විග්රහය.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ප්රවේශය සහ දායකත්ව නිවේදනය - වැඩසටහන ආරම්භ කිරීම, දේශනා කර්තව්යය හඳුන්වා දීම සහ පින්කමේ දායකත්වය දැක්වූ පින්වතුන් පිළිබඳව සඳහන් කිරීම.
පංචශීල සමාදානය සහ දේව ආරාධනාව - දේශනාවට පෙර සියලු දෙනා තිසරණ සහිත පංචශීලයෙහි පිහිටුවීම සහ ධර්ම ශ්රවණය පිණිස දෙවියන්ට ආරාධනා කිරීම.
මහා වේදල්ල සූත්රයේ පසුබිම - මජ්ඣිම නිකායේ මූලපණ්ණාසකයේ සඳහන් මහා වේදල්ල සූත්රය පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීම සහ රහතන් වහන්සේලා අතර සිදුවූ ධර්ම සාකච්ඡාවේ ස්වභාවය විග්රහ කිරීම.
ප්රඥාව යනු කුමක්ද? - ප්රඥාවන්තයා යනු කවුරුන්ද යන්න සහ චතුරාර්ය සත්යය අවබෝධ කරගැනීමේ 'පජානාති' ලක්ෂණය පිළිබඳව කෙරෙන පැහැදිලි කිරීම.
ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ දුක්ඛ නිරෝධය - දුක සහ දුක නැති කිරීමේ මාර්ගය වන ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය තුළ ප්රඥාව ක්රියාත්මක වන ආකාරය විග්රහ කිරීම.
විඤ්ඤාණය යනු කුමක්ද? - විඤ්ඤාණයේ 'විජානාති' ලක්ෂණය සහ එය මගින් සැප, දුක හා අදුක්ඛමසුඛ වේදනා විශේෂයෙන් දැනගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
ප්රඥාව සහ විඤ්ඤාණය අතර සම්බන්ධය - ප්රඥාව සහ විඤ්ඤාණය එකිනෙකට එක්ව පවතින (සංසට්ඨ) ආකාරය සහ ඒවා වෙන කර දැක්විය නොහැකි බව විග්රහ කිරීම.
ප්රඥාව වැඩීම සහ විඤ්ඤාණය පිරිසිඳ දැකීම - ප්රඥාව වැඩිය යුතු (භාවේතබ්බා) ධර්මයක් ලෙසත්, විඤ්ඤාණය පිරිසිඳ දතයුතු (පරිඤ්ඤෙය්ය) ධර්මයක් ලෙසත් පවතින ආකාරය විග්රහ කිරීම.
ප්රඥාවේ ප්රයෝජන: අභිඤ්ඤා, පරිඤ්ඤා සහ පහාන - ප්රඥාව වැඩීමෙන් ලැබෙන විශේෂ ඥානය (අභිඤ්ඤත්ථ), පූර්ණ අවබෝධය (පරිඤ්ඤත්ථ) සහ ක්ලේශයන් ප්රහාණය කිරීම (පහානත්ථ) පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
පුණ්යානුමෝදනාව සහ පිරිකර පූජාව - දේශනාව අවසානයේ සියලු දෙවියන්ට, මියගිය ඥාතීන්ට හා දායක පින්වතුන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ පූජාවන් පැවැත්වීම.
පූජ්ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2026-01-10 | PM (සූත්ර දේශනාව)
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ප්රවේශය සහ දායකත්ව නිවේදනය
වැඩසටහන ආරම්භ කිරීම, දේශනා කර්තව්යය හඳුන්වා දීම සහ පින්කමේ දායකත්වය දැක්වූ පින්වතුන් පිළිබඳව සඳහන් කිරීම.
පංචශීල සමාදානය සහ දේව ආරාධනාව
දේශනාවට පෙර සියලු දෙනා තිසරණ සහිත පංචශීලයෙහි පිහිටුවීම සහ ධර්ම ශ්රවණය පිණිස දෙවියන්ට ආරාධනා කිරීම.
මහා වේදල්ල සූත්රයේ පසුබිම
මජ්ඣිම නිකායේ මූලපණ්ණාසකයේ සඳහන් මහා වේදල්ල සූත්රය පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීම සහ රහතන් වහන්සේලා අතර සිදුවූ ධර්ම සාකච්ඡාවේ ස්වභාවය විග්රහ කිරීම.
ප්රඥාව යනු කුමක්ද?
ප්රඥාවන්තයා යනු කවුරුන්ද යන්න සහ චතුරාර්ය සත්යය අවබෝධ කරගැනීමේ 'පජානාති' ලක්ෂණය පිළිබඳව කෙරෙන පැහැදිලි කිරීම.
ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ දුක්ඛ නිරෝධය
දුක සහ දුක නැති කිරීමේ මාර්ගය වන ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය තුළ ප්රඥාව ක්රියාත්මක වන ආකාරය විග්රහ කිරීම.
විඤ්ඤාණය යනු කුමක්ද?
විඤ්ඤාණයේ 'විජානාති' ලක්ෂණය සහ එය මගින් සැප, දුක හා අදුක්ඛමසුඛ වේදනා විශේෂයෙන් දැනගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
ප්රඥාව සහ විඤ්ඤාණය අතර සම්බන්ධය
ප්රඥාව සහ විඤ්ඤාණය එකිනෙකට එක්ව පවතින (සංසට්ඨ) ආකාරය සහ ඒවා වෙන කර දැක්විය නොහැකි බව විග්රහ කිරීම.
ප්රඥාව වැඩීම සහ විඤ්ඤාණය පිරිසිඳ දැකීම
ප්රඥාව වැඩිය යුතු (භාවේතබ්බා) ධර්මයක් ලෙසත්, විඤ්ඤාණය පිරිසිඳ දතයුතු (පරිඤ්ඤෙය්ය) ධර්මයක් ලෙසත් පවතින ආකාරය විග්රහ කිරීම.
ප්රඥාවේ ප්රයෝජන: අභිඤ්ඤා, පරිඤ්ඤා සහ පහාන
ප්රඥාව වැඩීමෙන් ලැබෙන විශේෂ ඥානය (අභිඤ්ඤත්ථ), පූර්ණ අවබෝධය (පරිඤ්ඤත්ථ) සහ ක්ලේශයන් ප්රහාණය කිරීම (පහානත්ථ) පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
පුණ්යානුමෝදනාව සහ පිරිකර පූජාව
දේශනාව අවසානයේ සියලු දෙවියන්ට, මියගිය ඥාතීන්ට හා දායක පින්වතුන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ පූජාවන් පැවැත්වීම.