[අධිචිත්ත සික්ඛා | 057] සතිපට්ඨාන සූත්රයේ චේතෝපරිය ඥාන විග්රහය සහ චිත්ත ප්රභේද
වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මහා සතිපට්ඨාන සූත්රයේ සඳහන් චේතෝපරිය ඥානයට අදාළව සිත් වර්ගීකරණය වන ආකාරය සහ විවිධ චිත්ත ප්රභේද පිළිබඳව මෙහිදී දීර්ඝ වශයෙන් පැහැදිලි කෙරේ.
මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්රධාන කරුණු:
- සමෝහ සහ වීතමෝහ සිත්වල ලක්ෂණ සහ විග්රහය.
- සංඛිත්ත සහ වික්ඛිත්ත සිත් හඳුනාගන්නා ආකාරය.
- මහග්ගත සහ අමහග්ගත සිත්වල වෙනස සහ ධ්යාන සිත්වල ස්භාවය.
- සඋත්තර, අනුත්තර, සමාහිත, අසමාහිත, විමුත්ත සහ අවිමුත්ත සිත් පිළිබඳ අර්ථකථන.
- ධර්ම කරුණු ඇසුරින් නැගුණු ප්රශ්නවලට පිළිතුරු සැපයීම.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය සහ නමස්කාරය - දේශනාවේ ආරම්භය සහ නමස්කාර පාඨ ගායනා කිරීම.
සමෝහ සහ වීතමෝහ සිත් විග්රහය - මෝහය සහිත සමෝහ සිත් සහ මෝහයෙන් තොර වීතමෝහ සිත් අභිධර්මානුකූලව සහ සූත්ර දේශනාවලට අනුව විග්රහ කිරීම.
සංඛිත්ත සහ වික්ඛිත්ත සිත් විග්රහය - ගිනිබත් වූ හෝ හැකිලුණු සංඛිත්ත සිත් සහ විසිරුණු ස්භාවයෙන් යුතු වික්ඛිත්ත සිත්වල ලක්ෂණ පැහැදිලි කිරීම.
මහග්ගත සහ අමහග්ගත සිත් විග්රහය - රූපාවචර සහ අරූපාවචර ධ්යාන සිත් ඇතුළත් මහග්ගත සිත් සහ කාමාවචර සිත් පිළිබඳ විග්රහය.
සඋත්තර සහ අනුත්තර සිත් විග්රහය - ලෞකික සිත් සඋත්තර ලෙසත්, ලෝකෝත්තර සිත් අනුත්තර ලෙසත් වර්ගීකරණය වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
සමාහිත සහ අසමාහිත සිත් විග්රහය - උපචාර සහ අර්පණා සමාධියට පත් සමාහිත සිත් සහ සමාධිගත නොවූ අසමාහිත සිත් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
විමුත්ත සහ අවිමුත්ත සිත් විග්රහය - කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු විමුක්ත සිත් සහ කෙලෙසුන්ගෙන් නොමිදුණු අවිමුක්ත සිත් පිළිබඳ විග්රහය.
Q&A: සත්යක්රියා කළ හැක්කේ බෝධිසත්වයන්ට පමණද? - සත්යක්රියා කිරීමේ හැකියාව සහ එහි ප්රතිඵල ලැබීම කෙරෙහි සිතේ ශක්තිය බලපාන ආකාරය පිළිබඳ පිළිතුරු දීම.
Q&A: කලියුගයේදී අභිඥා බල හීන වී තාක්ෂණය දියුණු වන බව තේරවාදයේ සඳහන් වේද? - යුග පිරිහීම සහ මිනිසුන්ගේ ආධ්යාත්මික හා භෞතික හැකියාවන්ගේ වෙනස්වීම් පිළිබඳ පිළිතුරු දීම.
Q&A: පංචස්කන්ධයේ ඇතිවී නැතිවී යාමෙන් කර්ම විපාක සැකසෙන්නේ කෙසේද? - චේතනාව නිරුද්ධ වුවද සන්තතිය තුළ කර්ම ශක්තිය ඉතිරිව පවතින ආකාරය විග්රහ කිරීම.
Q&A: චිත්ත, චෛතසික සහ විඤ්ඤාණය අතර ඇති වෙනස කුමක්ද? - සිත, විඤ්ඤාණය සහ මනස යන්න සමාන අර්ථ ඇති පද බවත්, චෛතසික යනු සිත හා යෙදෙන ධර්ම බවත් පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: ධ්යාන වැඩීමෙන් පසු ඉදිරි ප්රතිපදාව සකසා ගන්නේ කෙසේද? - කසිණ භාවනාවෙන් ධ්යාන ලබාගත් පසු වසීතාවයන් ප්රගුණ කරමින් භාවනාව ඉදිරියට ගෙන යන ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස්.
Q&A: අන්යන්ගේ සිත් දැන ගැනීමේදී පටලැවීම් සිදුවිය හැකිද? - චේතෝපරිය ඥානය සහ අන්යන්ගේ සිතුවිලි හෝ හැඟීම් සංවේදනය වීම පිළිබඳ කෙරෙන පැහැදිලි කිරීම.
ධර්ම දායකත්වය සහ පුණ්යානුමෝදනාව - ධර්ම දේශනාවේ දායකත්වය දැක්වූ පිරිසට සහ ශ්රාවකයන්ට පුණ්යානුමෝදනා කිරීම.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
57. අධිචිත්ත සික්ඛා | චිත්ත විශුද්ධියට මග | ශාස්ත්රපති පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය සහ නමස්කාරය
දේශනාවේ ආරම්භය සහ නමස්කාර පාඨ ගායනා කිරීම.
සමෝහ සහ වීතමෝහ සිත් විග්රහය
මෝහය සහිත සමෝහ සිත් සහ මෝහයෙන් තොර වීතමෝහ සිත් අභිධර්මානුකූලව සහ සූත්ර දේශනාවලට අනුව විග්රහ කිරීම.
සංඛිත්ත සහ වික්ඛිත්ත සිත් විග්රහය
ගිනිබත් වූ හෝ හැකිලුණු සංඛිත්ත සිත් සහ විසිරුණු ස්භාවයෙන් යුතු වික්ඛිත්ත සිත්වල ලක්ෂණ පැහැදිලි කිරීම.
මහග්ගත සහ අමහග්ගත සිත් විග්රහය
රූපාවචර සහ අරූපාවචර ධ්යාන සිත් ඇතුළත් මහග්ගත සිත් සහ කාමාවචර සිත් පිළිබඳ විග්රහය.
සඋත්තර සහ අනුත්තර සිත් විග්රහය
ලෞකික සිත් සඋත්තර ලෙසත්, ලෝකෝත්තර සිත් අනුත්තර ලෙසත් වර්ගීකරණය වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
සමාහිත සහ අසමාහිත සිත් විග්රහය
උපචාර සහ අර්පණා සමාධියට පත් සමාහිත සිත් සහ සමාධිගත නොවූ අසමාහිත සිත් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
විමුත්ත සහ අවිමුත්ත සිත් විග්රහය
කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු විමුක්ත සිත් සහ කෙලෙසුන්ගෙන් නොමිදුණු අවිමුක්ත සිත් පිළිබඳ විග්රහය.
Q&A: සත්යක්රියා කළ හැක්කේ බෝධිසත්වයන්ට පමණද?
සත්යක්රියා කිරීමේ හැකියාව සහ එහි ප්රතිඵල ලැබීම කෙරෙහි සිතේ ශක්තිය බලපාන ආකාරය පිළිබඳ පිළිතුරු දීම.
Q&A: කලියුගයේදී අභිඥා බල හීන වී තාක්ෂණය දියුණු වන බව තේරවාදයේ සඳහන් වේද?
යුග පිරිහීම සහ මිනිසුන්ගේ ආධ්යාත්මික හා භෞතික හැකියාවන්ගේ වෙනස්වීම් පිළිබඳ පිළිතුරු දීම.
Q&A: පංචස්කන්ධයේ ඇතිවී නැතිවී යාමෙන් කර්ම විපාක සැකසෙන්නේ කෙසේද?
චේතනාව නිරුද්ධ වුවද සන්තතිය තුළ කර්ම ශක්තිය ඉතිරිව පවතින ආකාරය විග්රහ කිරීම.
Q&A: චිත්ත, චෛතසික සහ විඤ්ඤාණය අතර ඇති වෙනස කුමක්ද?
සිත, විඤ්ඤාණය සහ මනස යන්න සමාන අර්ථ ඇති පද බවත්, චෛතසික යනු සිත හා යෙදෙන ධර්ම බවත් පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: ධ්යාන වැඩීමෙන් පසු ඉදිරි ප්රතිපදාව සකසා ගන්නේ කෙසේද?
කසිණ භාවනාවෙන් ධ්යාන ලබාගත් පසු වසීතාවයන් ප්රගුණ කරමින් භාවනාව ඉදිරියට ගෙන යන ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස්.
Q&A: අන්යන්ගේ සිත් දැන ගැනීමේදී පටලැවීම් සිදුවිය හැකිද?
චේතෝපරිය ඥානය සහ අන්යන්ගේ සිතුවිලි හෝ හැඟීම් සංවේදනය වීම පිළිබඳ කෙරෙන පැහැදිලි කිරීම.
ධර්ම දායකත්වය සහ පුණ්යානුමෝදනාව
ධර්ම දේශනාවේ දායකත්වය දැක්වූ පිරිසට සහ ශ්රාවකයන්ට පුණ්යානුමෝදනා කිරීම.