තෘෂ්ණාව සහ එහි ප්රභේද පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව
වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් තෘෂ්ණාව, එහි ස්වභාවය සහ එය සසර පැවැත්මට හේතු වන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:
- ධම්මපදයේ සඳහන් 'යථාපි මූලේ අනුපද්දවේ දළ්හේ' යන ගාථාව ඇසුරින් තෘෂ්ණාව සහ සසර දුක පිළිබඳ උපමාවන් පැහැදිලි කිරීම.
- තෘෂ්ණාව සන්තානය තුළ මුල් බැසගෙන ඇති ආකාරය සහ එය ප්රහීණ නොකිරීමෙන් නැවත නැවතත් දුක හටගන්නා ආකාරය.
- අස්මි මානය (මම වෙමි යන හැඟීම) සහ තෘෂ්ණාව අතර පවතින සම්බන්ධතාවය.
- තෘෂ්ණාවේ අවස්ථා තුන වන අනුසය, පරියුට්ඨාන සහ වීතික්කම යන අවස්ථා පිළිබඳ විස්තර කිරීම.
- කාම තෘෂ්ණාව, රූප තෘෂ්ණාව සහ අරූප තෘෂ්ණාව යන තෘෂ්ණා ප්රභේදයන් සහ ඒවා භවයන් සමඟ සම්බන්ධ වන ආකාරය.
- සීල, සමාධි, ප්රඥා යන ත්රිශික්ෂාව මගින් තෘෂ්ණාව සහ අස්මි මානය මුලිනුපුටා දමා නිර්වාණය සාක්ෂාත් කරගන්නා ආකාරය.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය සහ ගාථා සජ්ඣායනය - දේශනාවේ ආරම්භය සහ ධම්මපදයේ සඳහන් තෘෂ්ණාව පිළිබඳ ගාථාව සජ්ඣායනය කිරීම.
නිර්වාණය සහ දුකෙන් මිදීම - චතුරාර්ය සත්යය අවබෝධ කර ගැනීමෙන් කෙලෙස් ප්රහීණ කර නිර්වාණයට පත්වීම පිළිබඳ හැඳින්වීමක්.
ගසක මුල සහ තෘෂ්ණාව පිළිබඳ උපමාව - ගසක මුල ශක්තිමත්ව තිබෙන තාක් ගස කැපුවද නැවත ලියලන්නා සේ, තෘෂ්ණාව මුලිනුපුටා නොදැමුවහොත් දුක නැවත නැවත හටගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
දායකත්වය සහ පුණ්යානුමෝදනාව - ධර්ම දේශනාවේ දායකත්වය දැරූ සාලින්ද බාලසූරිය මහතා ඇතුළු පිරිසට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.
තෘෂ්ණාව සහ සසර ගමන - සත්වයා සසර පුරා ගෙන යන ප්රධාන බලවේගය තෘෂ්ණාව බවත්, එය ප්රහීණ කිරීමේ වැදගත්කමත් සාකච්ඡා කිරීම.
අස්මි මානය පිළිබඳ විග්රහය - 'මම වෙමි' යන හැඟීම හෙවත් අස්මි මානය තෘෂ්ණාව මුල් බැස ගැනීමට හේතු වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
පංච උපාදානස්කන්ධය සහ අස්මි මානය - රූප, වේදනා, සංඥා, සංස්කාර, විඤ්ඤාණ යන ස්කන්ධයන් කෙරෙහි 'මම' යන හැඟීම ඇතිවන ආකාරය.
තෘෂ්ණාවේ අවස්ථා තුන (අනුසය, පරියුට්ඨාන, වීතික්කම) - කෙලෙස් සන්තානය තුළ නිදාගෙන සිටින අවස්ථාව, සිතට නැගී එන අවස්ථාව සහ ක්රියාවෙන් පිටවන අවස්ථාව පිළිබඳ විස්තරය.
තෘෂ්ණා ප්රභේද (කාම, රූප, අරූප) - භවයන් අනුව තෘෂ්ණාව ප්රධාන කොටස් තුනකට බෙදා දක්වන ආකාරය පිළිබඳ හැඳින්වීම.
කාම තෘෂ්ණාව සහ එහි ස්වභාවය - පංච ඉන්ද්රියන් පිනවීමට ඇති කැමැත්ත සහ කාම ලෝකය තුළ සත්වයා බැඳී සිටින ආකාරය.
කාම තෘෂ්ණාව යටපත් කිරීම සහ සමාධිය - සිත ඒකාග්ර කිරීම හෙවත් සමාධිය මගින් කාම තෘෂ්ණාව තාවකාලිකව යටපත් කරන ආකාරය.
රූප තෘෂ්ණාව සහ රූපාවචර භවය - රූපී බ්රහ්ම තලයන් කෙරෙහි ඇතිවන ඇල්ම සහ රූපාවචර ධ්යාන පිළිබඳ විස්තරය.
අරූප තෘෂ්ණාව සහ අරූපාවචර භවය - රූපය ඉක්මවා ගිය අරූපී තලයන් කෙරෙහි ඇතිවන ඇල්ම සහ එහි ස්වභාවය.
ත්රිශික්ෂාව සහ තෘෂ්ණාව මුලිනුපුටා දැමීම - සීල, සමාධි සහ ප්රඥා යන ගුණධර්ම දියුණු කිරීමෙන් තෘෂ්ණාව සහ අස්මි මානය සහමුලින්ම නැති කරන ආකාරය.
අවසාන පුණ්යානුමෝදනාව - දේශනාව අවසානයේ සියලු දෙනාට පින් අනුමෝදන් කර ආශිර්වාද කිරීම.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
කෙලෙස් ඉක්මවීම | ශාස්ත්රපති පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය සහ ගාථා සජ්ඣායනය
දේශනාවේ ආරම්භය සහ ධම්මපදයේ සඳහන් තෘෂ්ණාව පිළිබඳ ගාථාව සජ්ඣායනය කිරීම.
නිර්වාණය සහ දුකෙන් මිදීම
චතුරාර්ය සත්යය අවබෝධ කර ගැනීමෙන් කෙලෙස් ප්රහීණ කර නිර්වාණයට පත්වීම පිළිබඳ හැඳින්වීමක්.
ගසක මුල සහ තෘෂ්ණාව පිළිබඳ උපමාව
ගසක මුල ශක්තිමත්ව තිබෙන තාක් ගස කැපුවද නැවත ලියලන්නා සේ, තෘෂ්ණාව මුලිනුපුටා නොදැමුවහොත් දුක නැවත නැවත හටගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
දායකත්වය සහ පුණ්යානුමෝදනාව
ධර්ම දේශනාවේ දායකත්වය දැරූ සාලින්ද බාලසූරිය මහතා ඇතුළු පිරිසට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.
තෘෂ්ණාව සහ සසර ගමන
සත්වයා සසර පුරා ගෙන යන ප්රධාන බලවේගය තෘෂ්ණාව බවත්, එය ප්රහීණ කිරීමේ වැදගත්කමත් සාකච්ඡා කිරීම.
අස්මි මානය පිළිබඳ විග්රහය
'මම වෙමි' යන හැඟීම හෙවත් අස්මි මානය තෘෂ්ණාව මුල් බැස ගැනීමට හේතු වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
පංච උපාදානස්කන්ධය සහ අස්මි මානය
රූප, වේදනා, සංඥා, සංස්කාර, විඤ්ඤාණ යන ස්කන්ධයන් කෙරෙහි 'මම' යන හැඟීම ඇතිවන ආකාරය.
තෘෂ්ණාවේ අවස්ථා තුන (අනුසය, පරියුට්ඨාන, වීතික්කම)
කෙලෙස් සන්තානය තුළ නිදාගෙන සිටින අවස්ථාව, සිතට නැගී එන අවස්ථාව සහ ක්රියාවෙන් පිටවන අවස්ථාව පිළිබඳ විස්තරය.
තෘෂ්ණා ප්රභේද (කාම, රූප, අරූප)
භවයන් අනුව තෘෂ්ණාව ප්රධාන කොටස් තුනකට බෙදා දක්වන ආකාරය පිළිබඳ හැඳින්වීම.
කාම තෘෂ්ණාව සහ එහි ස්වභාවය
පංච ඉන්ද්රියන් පිනවීමට ඇති කැමැත්ත සහ කාම ලෝකය තුළ සත්වයා බැඳී සිටින ආකාරය.
කාම තෘෂ්ණාව යටපත් කිරීම සහ සමාධිය
සිත ඒකාග්ර කිරීම හෙවත් සමාධිය මගින් කාම තෘෂ්ණාව තාවකාලිකව යටපත් කරන ආකාරය.
රූප තෘෂ්ණාව සහ රූපාවචර භවය
රූපී බ්රහ්ම තලයන් කෙරෙහි ඇතිවන ඇල්ම සහ රූපාවචර ධ්යාන පිළිබඳ විස්තරය.
අරූප තෘෂ්ණාව සහ අරූපාවචර භවය
රූපය ඉක්මවා ගිය අරූපී තලයන් කෙරෙහි ඇතිවන ඇල්ම සහ එහි ස්වභාවය.
ත්රිශික්ෂාව සහ තෘෂ්ණාව මුලිනුපුටා දැමීම
සීල, සමාධි සහ ප්රඥා යන ගුණධර්ම දියුණු කිරීමෙන් තෘෂ්ණාව සහ අස්මි මානය සහමුලින්ම නැති කරන ආකාරය.
අවසාන පුණ්යානුමෝදනාව
දේශනාව අවසානයේ සියලු දෙනාට පින් අනුමෝදන් කර ආශිර්වාද කිරීම.