අසංඛත ධර්ම සහ නිවනෙහි විවිධ පැතිකඩ
වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මෙම දේශනය මගින් අසංඛත ධර්ම සහ නිවනෙහි විවිධ පැතිකඩ පිළිබඳව ගැඹුරු විග්රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ:
- සංඛත සහ අසංඛත ධර්මයන්හි මූලික වෙනස්කම් සහ ලක්ෂණ.
- නාම-රූප ධර්මයන් හටගැනීමට බලපාන ප්රත්ය පහ පිළිබඳ විස්තරය.
- හේතු (අවිද්යාව, තණ්හාව, කර්මය) පවතින තාක් දුක හටගන්නා ආකාරය සහ හේතු ඉවත් කිරීමෙන් දුක නිරුද්ධ වන ආකාරය.
- විමුක්තිය යනු "නූපන් දුක" (Non-arisen suffering) නිරුද්ධ වීම ලෙස අර්ථකථනය කිරීම.
- නිවනෙහි ප්රභේද පහ: සම්මුති, තදංග, වික්ඛම්භන, සමුච්ඡේද සහ නිස්සරණ නිබ්බාන.
- සම්මුති නිබ්බානය යනු ලෞකික කරදර සහ බියෙන් තාවකාලිකව මිදීම බව පැහැදිලි කිරීම.
- වේදයිත සුඛය (අත්දකින සැපය) සහ අවේදයිත සුඛය (අත්දැකීමෙන් තොර සැපය) අතර වෙනස.
- අසඤ්ඤසත්ත භවය සහ නිරෝධසමාපත්තිය වැනි අවස්ථාවන්හි පවතින සැපය පිළිබඳ විග්රහය.
- ජනක, සම්පාපක සහ ඤාපක යන හේතු-ඵල ක්රමවේදයන් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය
පෙර දේශනයේ සාරාංශය සහ අසංඛත ධර්ම හැඳින්වීම - පෙර දේශනයේ සාකච්ඡා කළ කරුණු මතක් කරමින් අසංඛත ධර්ම පිළිබඳ හැඳින්වීමක් සිදු කිරීම.
සංඛත ධර්මයන්ට බලපාන ප්රත්ය පහ - රූප සහ නාම ධර්මයන් හටගැනීමට බලපාන ප්රත්ය පහ පිළිබඳ විස්තරය.
අසංඛත ධර්මයක ලක්ෂණ සහ නිවනෙහි ස්වභාවය - අසංඛත ධර්මයක ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණ සහ නිවනෙහි පවතින ස්ථාවර ස්වභාවය පැහැදිලි කිරීම.
නිවනෙහි ප්රභේද පහ පිළිබඳ හැඳින්වීම - නිවනෙහි ප්රභේද පහ වන සම්මුති, තදංග, වික්ඛම්භන, සමුච්ඡේද සහ නිස්සරණ පිළිබඳ හැඳින්වීම.
හේතු සහ ඵල සබඳතාවය ඇසුරින් විමුක්තිය පැහැදිලි කිරීම - රූප සටහනක් ඇසුරින් හේතු පවතින තාක් දුක හටගන්නා ආකාරය සහ හේතු ඉවත් කිරීමෙන් විමුක්තිය ලැබෙන ආකාරය විස්තර කිරීම.
නූපන් දුක නිරුද්ධ වීම (Cessation of non-arisen suffering) - විමුක්තිය යනු අනාගතයේ හටගැනීමට නියමිත දුක (නූපන් දුක) නිරුද්ධ වීම බව පැහැදිලි කිරීම.
ගුරුවරයෙකුගේ දඬුවම සහ ගෙදර වැඩ ඇසුරින් විමුක්තිය පැහැදිලි කිරීම - ගුරුවරයෙකු දඬුවම් කිරීමට පෙර ගෙදර වැඩ අවසන් කිරීමෙන් එම දඬුවමෙන් මිදෙන ආකාරය උපමාවට ගනිමින් විමුක්තිය පැහැදිලි කිරීම.
සම්මුති නිබ්බානය (Sammuti Nibbana) යනු කුමක්ද? - ලෞකික දුක් කරදර, බිය සහ රෝගාබාධවලින් තාවකාලිකව මිදීම සම්මුති නිබ්බානය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය.
කිසාගෝතමියගේ ප්රකාශය සහ සම්මුති නිබ්බානය - කිසාගෝතමිය විසින් බෝධිසත්වයන් දැක ප්රකාශ කළ ගාථාව සහ එහි සම්මුති නිබ්බානය හා ඇති සබඳතාවය.
සතර අපායෙන් මිදී මනුෂ්ය ලෝකයේ ඉපදීම නිවනක් ලෙස සැලකීම - සතර අපායේ දුක හා සසඳන විට මනුෂ්ය ලෝකයේ ඉපදීම එක්තරා ආකාරයක නිවනක් ලෙස සලකන ආකාරය.
වේදයිත සුඛය සහ අවේදයිත සුඛය - අත්දකින සැපය (වේදයිත) සහ අත්දැකීමෙන් තොර සැපය (අවේදයිත) අතර පවතින වෙනස සහ නිවනෙහි සැපය.
අසඤ්ඤසත්ත ලෝකයේ ස්වභාවය සහ එහි ඇති සුඛය - අසඤ්ඤසත්ත ලෝකයේ සිතක් නොමැතිව පවතින සැපය සහ එහි ස්වභාවය පිළිබඳ විග්රහය.
නිරෝධසමාපත්තිය සහ අසඤ්ඤසත්ත භවය අතර වෙනස - නිරෝධසමාපත්තියට පත් වූවෙකුගේ සැපය සහ අසඤ්ඤසත්ත භවයේ සැපය අතර පවතින වෙනස.
Q&A: අප නොදැනුවත්වම නිවනේ සිටිනවාද? - අප දැනටමත් නිවනේ සිටිනවාද යන්න පිළිබඳව නැගුණු ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දීම.
Q&A: සම්මුති නිබ්බානය අසංඛත ධර්මයක්ද? - සම්මුති නිබ්බානය අසංඛත ධර්මයක් ලෙස සැලකිය හැකිද යන්න පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: නිරයගාමීන් හැර අනෙක් අයට නිවන අරමුණු කළ හැකිද? - නිරයේ සිටින සත්වයන් හැර අනෙක් අයට නිවන අරමුණු කළ හැකිද යන්න පිළිබඳව විස්තර කිරීම.
Q&A: සම්මුති නිබ්බානය සඳහා ආරක්ෂකයින් අවශ්යද? - සම්මුති නිබ්බානය පවත්වා ගැනීම සඳහා බාහිර ආරක්ෂකයින් අවශ්යද යන්න පිළිබඳව පිළිතුරු දීම.
හේතු-ඵල වර්ග තුන: ජනක, සම්පාපක සහ ඤාපක - ජනක හේතු, සම්පාපක හේතු සහ ඤාපක හේතු යන හේතු-ඵල ක්රමවේදයන් තුන පිළිබඳ ගැඹුරු විග්රහය.
දේශනය අවසානය - දේශනය අවසන් කරමින් මූලාශ්ර ග්රන්ථ පිළිබඳව සඳහන් කිරීම.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
019_Fundamentals of Theravada Buddhism (New Course)_Asaṅkhataparamattha (Part II)_23-05-2021
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය
පෙර දේශනයේ සාරාංශය සහ අසංඛත ධර්ම හැඳින්වීම
පෙර දේශනයේ සාකච්ඡා කළ කරුණු මතක් කරමින් අසංඛත ධර්ම පිළිබඳ හැඳින්වීමක් සිදු කිරීම.
සංඛත ධර්මයන්ට බලපාන ප්රත්ය පහ
රූප සහ නාම ධර්මයන් හටගැනීමට බලපාන ප්රත්ය පහ පිළිබඳ විස්තරය.
අසංඛත ධර්මයක ලක්ෂණ සහ නිවනෙහි ස්වභාවය
අසංඛත ධර්මයක ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණ සහ නිවනෙහි පවතින ස්ථාවර ස්වභාවය පැහැදිලි කිරීම.
නිවනෙහි ප්රභේද පහ පිළිබඳ හැඳින්වීම
නිවනෙහි ප්රභේද පහ වන සම්මුති, තදංග, වික්ඛම්භන, සමුච්ඡේද සහ නිස්සරණ පිළිබඳ හැඳින්වීම.
හේතු සහ ඵල සබඳතාවය ඇසුරින් විමුක්තිය පැහැදිලි කිරීම
රූප සටහනක් ඇසුරින් හේතු පවතින තාක් දුක හටගන්නා ආකාරය සහ හේතු ඉවත් කිරීමෙන් විමුක්තිය ලැබෙන ආකාරය විස්තර කිරීම.
නූපන් දුක නිරුද්ධ වීම (Cessation of non-arisen suffering)
විමුක්තිය යනු අනාගතයේ හටගැනීමට නියමිත දුක (නූපන් දුක) නිරුද්ධ වීම බව පැහැදිලි කිරීම.
ගුරුවරයෙකුගේ දඬුවම සහ ගෙදර වැඩ ඇසුරින් විමුක්තිය පැහැදිලි කිරීම
ගුරුවරයෙකු දඬුවම් කිරීමට පෙර ගෙදර වැඩ අවසන් කිරීමෙන් එම දඬුවමෙන් මිදෙන ආකාරය උපමාවට ගනිමින් විමුක්තිය පැහැදිලි කිරීම.
සම්මුති නිබ්බානය (Sammuti Nibbana) යනු කුමක්ද?
ලෞකික දුක් කරදර, බිය සහ රෝගාබාධවලින් තාවකාලිකව මිදීම සම්මුති නිබ්බානය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය.
කිසාගෝතමියගේ ප්රකාශය සහ සම්මුති නිබ්බානය
කිසාගෝතමිය විසින් බෝධිසත්වයන් දැක ප්රකාශ කළ ගාථාව සහ එහි සම්මුති නිබ්බානය හා ඇති සබඳතාවය.
සතර අපායෙන් මිදී මනුෂ්ය ලෝකයේ ඉපදීම නිවනක් ලෙස සැලකීම
සතර අපායේ දුක හා සසඳන විට මනුෂ්ය ලෝකයේ ඉපදීම එක්තරා ආකාරයක නිවනක් ලෙස සලකන ආකාරය.
වේදයිත සුඛය සහ අවේදයිත සුඛය
අත්දකින සැපය (වේදයිත) සහ අත්දැකීමෙන් තොර සැපය (අවේදයිත) අතර පවතින වෙනස සහ නිවනෙහි සැපය.
අසඤ්ඤසත්ත ලෝකයේ ස්වභාවය සහ එහි ඇති සුඛය
අසඤ්ඤසත්ත ලෝකයේ සිතක් නොමැතිව පවතින සැපය සහ එහි ස්වභාවය පිළිබඳ විග්රහය.
නිරෝධසමාපත්තිය සහ අසඤ්ඤසත්ත භවය අතර වෙනස
නිරෝධසමාපත්තියට පත් වූවෙකුගේ සැපය සහ අසඤ්ඤසත්ත භවයේ සැපය අතර පවතින වෙනස.
Q&A: අප නොදැනුවත්වම නිවනේ සිටිනවාද?
අප දැනටමත් නිවනේ සිටිනවාද යන්න පිළිබඳව නැගුණු ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දීම.
Q&A: සම්මුති නිබ්බානය අසංඛත ධර්මයක්ද?
සම්මුති නිබ්බානය අසංඛත ධර්මයක් ලෙස සැලකිය හැකිද යන්න පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: නිරයගාමීන් හැර අනෙක් අයට නිවන අරමුණු කළ හැකිද?
නිරයේ සිටින සත්වයන් හැර අනෙක් අයට නිවන අරමුණු කළ හැකිද යන්න පිළිබඳව විස්තර කිරීම.
Q&A: සම්මුති නිබ්බානය සඳහා ආරක්ෂකයින් අවශ්යද?
සම්මුති නිබ්බානය පවත්වා ගැනීම සඳහා බාහිර ආරක්ෂකයින් අවශ්යද යන්න පිළිබඳව පිළිතුරු දීම.
හේතු-ඵල වර්ග තුන: ජනක, සම්පාපක සහ ඤාපක
ජනක හේතු, සම්පාපක හේතු සහ ඤාපක හේතු යන හේතු-ඵල ක්රමවේදයන් තුන පිළිබඳ ගැඹුරු විග්රහය.
දේශනය අවසානය
දේශනය අවසන් කරමින් මූලාශ්ර ග්රන්ථ පිළිබඳව සඳහන් කිරීම.