[නාම ධර්ම | 097] ලෝභය හඳුන්වන පර්යාය පද සහ ඒවායේ අර්ථ විවරණය
වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ධම්මසංගණී ප්රකරණයේ නික්ඛේප කණ්ඩයෙහි ලෝභය හැඳින්වීමට යොදා ඇති පර්යාය පද කිහිපයක් සහ ඒවායේ ගැඹුරු අර්ථ විවරණය කෙරේ. මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් පහත කරුණු සාකච්ඡා වේ:
- ලෝභය 'සුත්ත' (නූලක්) ලෙස හඳුන්වන්නේ ඇයිද යන්න සහ එය විනාශයට මග පාදන ආකාරය.
- 'විසටා' යන පදයෙන් අරමුණු කරා පැතිරී යන ලෝභයේ ස්වභාවය.
- 'ආයූහනී' යන පදය මගින් සත්වයා භවය කරා මෙහෙයවන සහ උත්සාහවත් කරවන ආකාරය. මෙහිදී අවිද්යාව, කර්මය සහ තණ්හාව උපමාවන් ඇසුරින් පැහැදිලි කෙරේ.
- ලෝභය 'දුතියා' (දෙවැනියා) ලෙස හඳුන්වමින්, එය සත්වයාට සංසාරය කෙරෙහි කලකිරීමට ඉඩ නොදී මිතුරෙකු මෙන් රවටා තබා ගන්නා ආකාරය.
- 'පණිධි' සහ 'භවනෙත්ති' යන පද මගින් ලෝභය අරමුණු වල සිත තැන්පත් කරන සහ භවය කරා ඇදගෙන යන ආකාරය.
- 'වන' සහ 'වනථ' යන පද මගින් ලෝභය ඝන වනාන්තරයක් මෙන් අකුසල් උපදවන සහ දුරු කිරීමට අපහසු ස්වභාවය.
දේශනය අවසානයේදී ඇබ්බැහි වීම්, අපායගාමී සත්වයන්ගේ ලෝභය සහ දරුවන් කෙරෙහි පවතින බැඳීම වැනි ප්රායෝගික කරුණු පිළිබඳව ප්රශ්නෝත්තර සාකච්ඡාවක් ද ඇතුළත් වේ.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය
හැඳින්වීම සහ විසත්තිකා පදය සිහිපත් කිරීම - පෙර දේශනාවේදී සාකච්ඡා කළ 'විසත්තිකා' යන පදයේ අර්ථය නැවත සිහිපත් කරමින් දේශනය ආරම්භ කිරීම.
'සුත්ත' (Sutta) පදය: විනාශයට පමුණුවන ලෝභයේ ස්වභාවය - ලෝභය නූලකට සමාන කරමින්, එය සත්වයා විනාශය කරා ඇදගෙන යන ආකාරය පිළිබඳ විවරණය.
'විසටා' (Visata) පදය: අරමුණු කරා පැතිරී යන ලෝභය - රූප, ශබ්ද ආදී අරමුණු කරා ලෝභය පැතිරී යන ආකාරය සහ විසත්තිකා පදයට එහි ඇති සමානකම.
'ආයූහනී' (Ayuhani) පදය: භවය කරා මෙහෙයවන ලෝභය - ලෝභය නිසා සත්වයා අරමුණු ලබා ගැනීමට උත්සාහවත් වන ආකාරය. මෙහිදී උයන්පල්ලෙකුගේ උපමාව ඇසුරින් අවිද්යාව, කර්මය සහ තණ්හාව ප්රතිසන්ධියට බලපාන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
'දුතියා' (Dutiya) පදය: සංසාර ගමනේ මිතුරෙකු බඳු ලෝභය - ලෝභය සත්වයාට සංසාරය කෙරෙහි කලකිරීමට ඉඩ නොදෙන බැවින් යහළුවෙක් සමවන භව යන අර්ථයෙන් ලෝභය දුතියානම් වේ.
'පණිධි' (Panidhi) පදය: අරමුණු වල සිත තැන්පත් කිරීම - ලෝභය මගින් සිත අරමුණු වලට අභිමුඛ කර තබන ආකාරය සහ ප්රාර්ථනා ඇති කරන ආකාරය.
'භවනෙත්ති' (Bhavanetti) පදය: භවය කරා ඇදගෙන යන ලණුව - ලෝභය ලණුවකට සමාන කරමින්, එය සත්වයා විවිධ භවයන් කරා ඇදගෙන යන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
'වන' සහ 'වනථ' (Vana & Vanatha) පද: ඝන වනාන්තරයක් බඳු ලෝභය - ලෝභය වනාන්තරයකට සමාන කරන්නේ ඇයිද යන්න සහ එය අකුසල් උපදවන, දුරු කිරීමට අපහසු ස්වභාවය පිළිබඳ විවරණය.
Q&A: යමක් ප්රාර්ථනා කරන ලෝභය සහ ලැබුණු දෙය භුක්ති විඳින ලෝභය අතර වෙනස කුමක්ද? - ප්රාර්ථනා කරන අවස්ථාවේ පවතින ලෝභය සහ ලැබුණු දෙය ආස්වාදනය කරන අවස්ථාවේ පවතින ලෝභය අතර පවතින මානසික වෙනස්කම් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: සතර අපායේ උපදින සත්වයන්ටත් ලෝභය පවතිනවාද? - අපායේ උපදින සත්වයන්ට පවතින භව නිකාන්තික ලෝභය සහ ඔවුන් තමන්ගේ ආත්මභාවය අගය කරන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: තමන් සතු ධනය දරුවන්ට ලබා දීමත් ලෝභයක්ද? - දරුවන් කෙරෙහි පවතින සෙනෙහස සහ යුතුකම් ඉටු කිරීමේදී ලෝභය සහ කුසල් සිත මිශ්ර වන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: මත්ද්රව්ය ඇබ්බැහිය සහ ලෝභය අතර පවතින සම්බන්ධය කුමක්ද? - ඇබ්බැහි වීම් වලදී ශරීරයේ පවතින අවශ්යතාවය සහ ලෝභය එක්ව ක්රියා කරන ආකාරය සහ එය දුරු කිරීමේ අපහසුතාවය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: මිනිස් ඝාතනයට පෙළඹෙන පුද්ගලයන් තුළ පවතින මානසිකත්වය කුමක්ද? - මිනිස් ඝාතනයෙන් ආස්වාදයක් ලබන පුද්ගලයන් තුළ පවතින විකෘති ලෝභය සහ මෝහයේ බලපෑම පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
අවසානය සහ පුණ්යානුමෝදනාව - දේශනය අවසන් කරමින් රැස් කරගත් කුසල් අනුමෝදන් කිරීම.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
097 | නාම ධර්ම | නාම කාණ්ඩය | ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත | පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී හිමි | IIT
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය
හැඳින්වීම සහ විසත්තිකා පදය සිහිපත් කිරීම
පෙර දේශනාවේදී සාකච්ඡා කළ 'විසත්තිකා' යන පදයේ අර්ථය නැවත සිහිපත් කරමින් දේශනය ආරම්භ කිරීම.
'සුත්ත' (Sutta) පදය: විනාශයට පමුණුවන ලෝභයේ ස්වභාවය
ලෝභය නූලකට සමාන කරමින්, එය සත්වයා විනාශය කරා ඇදගෙන යන ආකාරය පිළිබඳ විවරණය.
'විසටා' (Visata) පදය: අරමුණු කරා පැතිරී යන ලෝභය
රූප, ශබ්ද ආදී අරමුණු කරා ලෝභය පැතිරී යන ආකාරය සහ විසත්තිකා පදයට එහි ඇති සමානකම.
'ආයූහනී' (Ayuhani) පදය: භවය කරා මෙහෙයවන ලෝභය
ලෝභය නිසා සත්වයා අරමුණු ලබා ගැනීමට උත්සාහවත් වන ආකාරය. මෙහිදී උයන්පල්ලෙකුගේ උපමාව ඇසුරින් අවිද්යාව, කර්මය සහ තණ්හාව ප්රතිසන්ධියට බලපාන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
'දුතියා' (Dutiya) පදය: සංසාර ගමනේ මිතුරෙකු බඳු ලෝභය
ලෝභය සත්වයාට සංසාරය කෙරෙහි කලකිරීමට ඉඩ නොදෙන බැවින් යහළුවෙක් සමවන භව යන අර්ථයෙන් ලෝභය දුතියානම් වේ.
'පණිධි' (Panidhi) පදය: අරමුණු වල සිත තැන්පත් කිරීම
ලෝභය මගින් සිත අරමුණු වලට අභිමුඛ කර තබන ආකාරය සහ ප්රාර්ථනා ඇති කරන ආකාරය.
'භවනෙත්ති' (Bhavanetti) පදය: භවය කරා ඇදගෙන යන ලණුව
ලෝභය ලණුවකට සමාන කරමින්, එය සත්වයා විවිධ භවයන් කරා ඇදගෙන යන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
'වන' සහ 'වනථ' (Vana & Vanatha) පද: ඝන වනාන්තරයක් බඳු ලෝභය
ලෝභය වනාන්තරයකට සමාන කරන්නේ ඇයිද යන්න සහ එය අකුසල් උපදවන, දුරු කිරීමට අපහසු ස්වභාවය පිළිබඳ විවරණය.
Q&A: යමක් ප්රාර්ථනා කරන ලෝභය සහ ලැබුණු දෙය භුක්ති විඳින ලෝභය අතර වෙනස කුමක්ද?
ප්රාර්ථනා කරන අවස්ථාවේ පවතින ලෝභය සහ ලැබුණු දෙය ආස්වාදනය කරන අවස්ථාවේ පවතින ලෝභය අතර පවතින මානසික වෙනස්කම් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: සතර අපායේ උපදින සත්වයන්ටත් ලෝභය පවතිනවාද?
අපායේ උපදින සත්වයන්ට පවතින භව නිකාන්තික ලෝභය සහ ඔවුන් තමන්ගේ ආත්මභාවය අගය කරන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: තමන් සතු ධනය දරුවන්ට ලබා දීමත් ලෝභයක්ද?
දරුවන් කෙරෙහි පවතින සෙනෙහස සහ යුතුකම් ඉටු කිරීමේදී ලෝභය සහ කුසල් සිත මිශ්ර වන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: මත්ද්රව්ය ඇබ්බැහිය සහ ලෝභය අතර පවතින සම්බන්ධය කුමක්ද?
ඇබ්බැහි වීම් වලදී ශරීරයේ පවතින අවශ්යතාවය සහ ලෝභය එක්ව ක්රියා කරන ආකාරය සහ එය දුරු කිරීමේ අපහසුතාවය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: මිනිස් ඝාතනයට පෙළඹෙන පුද්ගලයන් තුළ පවතින මානසිකත්වය කුමක්ද?
මිනිස් ඝාතනයෙන් ආස්වාදයක් ලබන පුද්ගලයන් තුළ පවතින විකෘති ලෝභය සහ මෝහයේ බලපෑම පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
අවසානය සහ පුණ්යානුමෝදනාව
දේශනය අවසන් කරමින් රැස් කරගත් කුසල් අනුමෝදන් කිරීම.