[අභිධර්මයේ මූලික සිද්ධාන්ත | 023] අභිධර්මයේ ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳ විග්රහය
වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
අභිධර්මයේ එන ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳව මෙම දේශනයේදී සාකච්ඡා වන ප්රධාන කරුණු:
- ලෝකෝත්තර සිත්වල ස්වභාවය සහ ඒවා ලෞකික සිත්වලින් වෙනස් වන ආකාරය.
- සංසාර චක්රය තුළ සත්වයා බැඳ තබන ක්ලේශ ධර්මයන්ගේ ක්රියාකාරිත්වය.
- අවිද්යාව සහ තෘෂ්ණාව පදනම් කරගෙන පංච උපාදානස්කන්ධය නැවත නැවත උපදින ආකාරය.
- ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වැඩීම තුළින් මාර්ග සිත් උපදවාගෙන ක්ලේශයන් ප්රහාණය කරන ආකාරය.
- සෝතාපත්ති, සකදාගාමී, අනාගාමී සහ අරහත් යන මාර්ග සහ ඵල සිත් පිළිබඳ විස්තරය.
- ධ්යාන භේදය අනුව ලෝකෝත්තර සිත් 8ක් සහ 40ක් ලෙස බෙදෙන ආකාරය.
- සමස්ත සිත් සංඛ්යාව 89ක් සහ 121ක් ලෙස ගණනය කරන ආකාරය පිළිබඳ සාරාංශය.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය
ආරම්භය සහ ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳ හැඳින්වීම - අභිධර්මයේ පළමු පරිච්ඡේදයේ අවසාන කොටස වන ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳ පාඩම ආරම්භ කිරීම.
ලෞකික සිත් සහ ලෝකෝත්තර සිත් අතර වෙනස - ලෝකෝත්තර සිත් යනු සංසාර චක්රයෙන් එතෙර වීමට උපකාරී වන විශේෂ සිත් කොටසක් බවත්, ලෞකික සිත් සංසාර පැවැත්මට හේතු වන බවත් පැහැදිලි කිරීම.
සංසාර චක්රය සහ පංච උපාදානස්කන්ධයේ පැවැත්ම - පංච උපාදානස්කන්ධය උපදින ආකාරය සහ රහත් නොවූ සත්වයා තුළ නැවත නැවත ස්කන්ධ පහළ වීමට හේතු වන සාධක විස්තර කිරීම.
භූමිලද්ධ ක්ලේශ සහ තෘෂ්ණාවේ ක්රියාකාරිත්වය - සත්වයා තුළ පවතින භූමිලද්ධ ක්ලේශ සහ විශේෂයෙන්ම තෘෂ්ණාව පංච උපාදානස්කන්ධය කෙරෙහි ඇලීම ඇති කරන ආකාරය.
අවිද්යාව දුරු කිරීම සඳහා ප්රඥාව උපදවා ගැනීම - සංසාර චක්රය නැවැත්වීම සඳහා අවිද්යාව දුරු කළ යුතු බවත්, ඒ සඳහා සීල, සමාධි, ප්රඥා යන අංගයන්ගෙන් යුත් ඥානය උපදවා ගත යුතු බවත් පැහැදිලි කිරීම.
මාර්ග සිත් සහ ඵල සිත්වල ස්වභාවය - ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වැඩීම තුළින් අවිද්යාව දුරු කර ක්ලේශයන් ප්රහාණය කරන මාර්ග සිත් සහ එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ලැබෙන ඵල සිත් පිළිබඳ විස්තරය.
ලෞකික සහ ලෝකෝත්තර සිත්වල සංඛ්යාත්මක බෙදීම - අකුසල් සිත් 12, කුසල් සිත් 21, විපාක සිත් 36 සහ ක්රියා සිත් 20 වශයෙන් සිත් 89ක් ලෙස වර්ගීකරණය කරන ආකාරය.
ධ්යාන භේදය අනුව ලෝකෝත්තර සිත් 40ක් වන ආකාරය - ධ්යාන අංගයන් සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් ලෝකෝත්තර සිත් 8ක් වෙනුවට 40ක් ලෙස විස්තර වන ආකාරය සහ සමස්ත සිත් සංඛ්යාව 121ක් වන ආකාරය.
Q&A: එකම ආසනයකදී අෂ්ට සමාපත්ති සමඟ මාර්ග ඵල ලැබිය හැකිද? - එකම ආසනයකදී අෂ්ට සමාපත්ති උපදවාගෙන මාර්ග ඵල ලැබීම සහ මාර්ග සිද්ධ ධ්යාන පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: අභිධර්මයේ එන සිත් වර්ගීකරණයන් මතක තබා ගැනීමේ වැදගත්කම කුමක්ද? - අභිධර්මය ගැඹුරින් අධ්යයනය කිරීමට නම් මූලික සිත් වර්ගීකරණයන් මතක තබා ගැනීම අත්යවශ්ය වන ආකාරය.
Q&A: බුදුරජාණන් වහන්සේ වප් මඟුල් දින ප්රථම ධ්යානය ලැබුවේ කෙසේද? - බෝසතාණන් වහන්සේ කුඩා කල වප් මඟුල් උත්සවය පැවැති දින ආනාපානසති භාවනාවෙන් ප්රථම ධ්යානය ලැබූ ආකාරය සහ එහි විශේෂත්වය.
පුණ්යානුමෝදනාව - දේශනය සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිස සිහිපත් කරමින් පින් අනුමෝදන් කිරීම.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
අභිධර්මයේ මූලික සිද්ධාන්ත | 23 වැනි දේශනාව | පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින් වහන්සේ
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය
ආරම්භය සහ ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳ හැඳින්වීම
අභිධර්මයේ පළමු පරිච්ඡේදයේ අවසාන කොටස වන ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳ පාඩම ආරම්භ කිරීම.
ලෞකික සිත් සහ ලෝකෝත්තර සිත් අතර වෙනස
ලෝකෝත්තර සිත් යනු සංසාර චක්රයෙන් එතෙර වීමට උපකාරී වන විශේෂ සිත් කොටසක් බවත්, ලෞකික සිත් සංසාර පැවැත්මට හේතු වන බවත් පැහැදිලි කිරීම.
සංසාර චක්රය සහ පංච උපාදානස්කන්ධයේ පැවැත්ම
පංච උපාදානස්කන්ධය උපදින ආකාරය සහ රහත් නොවූ සත්වයා තුළ නැවත නැවත ස්කන්ධ පහළ වීමට හේතු වන සාධක විස්තර කිරීම.
භූමිලද්ධ ක්ලේශ සහ තෘෂ්ණාවේ ක්රියාකාරිත්වය
සත්වයා තුළ පවතින භූමිලද්ධ ක්ලේශ සහ විශේෂයෙන්ම තෘෂ්ණාව පංච උපාදානස්කන්ධය කෙරෙහි ඇලීම ඇති කරන ආකාරය.
අවිද්යාව දුරු කිරීම සඳහා ප්රඥාව උපදවා ගැනීම
සංසාර චක්රය නැවැත්වීම සඳහා අවිද්යාව දුරු කළ යුතු බවත්, ඒ සඳහා සීල, සමාධි, ප්රඥා යන අංගයන්ගෙන් යුත් ඥානය උපදවා ගත යුතු බවත් පැහැදිලි කිරීම.
මාර්ග සිත් සහ ඵල සිත්වල ස්වභාවය
ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වැඩීම තුළින් අවිද්යාව දුරු කර ක්ලේශයන් ප්රහාණය කරන මාර්ග සිත් සහ එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ලැබෙන ඵල සිත් පිළිබඳ විස්තරය.
ලෞකික සහ ලෝකෝත්තර සිත්වල සංඛ්යාත්මක බෙදීම
අකුසල් සිත් 12, කුසල් සිත් 21, විපාක සිත් 36 සහ ක්රියා සිත් 20 වශයෙන් සිත් 89ක් ලෙස වර්ගීකරණය කරන ආකාරය.
ධ්යාන භේදය අනුව ලෝකෝත්තර සිත් 40ක් වන ආකාරය
ධ්යාන අංගයන් සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් ලෝකෝත්තර සිත් 8ක් වෙනුවට 40ක් ලෙස විස්තර වන ආකාරය සහ සමස්ත සිත් සංඛ්යාව 121ක් වන ආකාරය.
Q&A: එකම ආසනයකදී අෂ්ට සමාපත්ති සමඟ මාර්ග ඵල ලැබිය හැකිද?
එකම ආසනයකදී අෂ්ට සමාපත්ති උපදවාගෙන මාර්ග ඵල ලැබීම සහ මාර්ග සිද්ධ ධ්යාන පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: අභිධර්මයේ එන සිත් වර්ගීකරණයන් මතක තබා ගැනීමේ වැදගත්කම කුමක්ද?
අභිධර්මය ගැඹුරින් අධ්යයනය කිරීමට නම් මූලික සිත් වර්ගීකරණයන් මතක තබා ගැනීම අත්යවශ්ය වන ආකාරය.
Q&A: බුදුරජාණන් වහන්සේ වප් මඟුල් දින ප්රථම ධ්යානය ලැබුවේ කෙසේද?
බෝසතාණන් වහන්සේ කුඩා කල වප් මඟුල් උත්සවය පැවැති දින ආනාපානසති භාවනාවෙන් ප්රථම ධ්යානය ලැබූ ආකාරය සහ එහි විශේෂත්වය.
පුණ්යානුමෝදනාව
දේශනය සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිස සිහිපත් කරමින් පින් අනුමෝදන් කිරීම.