[අධිචිත්ත සික්ඛා | 055] චේතෝපරිය අභිඤ්ඤාව සහ පරචිත්ත විජානන ඥානය
වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
අධිචිත්ත සික්ඛා දේසනාව මාලාවේ මෙම පාඩමෙන් චේතෝපරිය අභිඤ්ඤාව හෙවත් පරචිත්ත විජානන ඥානය පිළිබඳව දීර්ඝ ලෙස විග්රහ කරනු ලබයි. අනුන්ගේ සිත් වෙන් කොට දැනගැනීමේ හැකියාව සහ එහි ඇති ලක්ෂණ මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ.
සාකච්ඡා වූ ප්රධාන කරුණු:
- සාමඤ්ඤඵල සූත්රයෙහි අභිඤ්ඤා පහළ වන ආකාරය දක්වා ඇති අන්දම.
- චේතෝපරිය ඥානයට අයත් සරාග, වීතරාග, සදෝස, වීතදෝස ආදී සිත් 16 පිරිසිඳ දැනගන්නා ආකාරය.
- පාදක චතුත්ථ ධ්යානයෙහි සිට අභිඤ්ඤා සිත දක්වා පරිකර්ම සිත් යොමුකරවන ආකාරය.
- 'පරි' සහ 'පරිච්ඡින්න' යන්නෙන් අන්ය සිත්වලින් වෙන් කොට දැනගැනීම අර්ථවත් වන ආකාරය.
- විඤ්ඤාණය, සංඥාව, ඥානය සහ දෘෂ්ටිය මගින් පිරිසිඳ දැනගැනීමේ වෙනස්කම්.
- 'සත්ත' සහ 'පුග්ගල' යන පදයන්හි ශාසනික සහ ව්යාකරණමය නිර්වචන.
- භාවනා ප්රායෝගික ගැටලු සහ ප්රඥාව වර්ධනය වන කර්ම පිළිබඳ සාකච්ඡාව.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය
චේතෝපරිය අභිඤ්ඤාව පිළිබඳ හැඳින්වීම - චේතෝපරිය අභිඤ්ඤාව හෙවත් පරචිත්ත විජානන ඥානය යනු අන්යයන්ගේ සිත් වෙන් කොට දැනගැනීමේ ඥානය බව පැහැදිලි කිරීම.
සාමඤ්ඤඵල සූත්රයේ දැක්වෙන පරිදි අභිඤ්ඤා පහළ වීම - සාමඤ්ඤඵල සූත්රයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ පැහැදිලි කළ පරිදි මහණකමේ අනුශංසා සහ අභිඤ්ඤා පහළ වන අනුක්රමය විග්රහ කිරීම.
චේතෝපරිය ඥානයෙන් හඳුනාගන්නා සිත් 16 - සරාග, වීතරාග, සදෝස, වීතදෝස, සමෝහ, වීතමෝහ ආදී සිත් යුගල අට (සිත් 16) පිරිසිඳ දැනගන්නා ආකාරය සූත්ර පාඨ ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.
පාදක ධ්යානයේ සිට චේතෝපරිය අභිඤ්ඤාවට එන ආකාරය - අංග අටකින් යුක්ත චතුත්ථ ධ්යාන සිත පාදක කරගෙන පරිකර්ම සිත් හරහා අභිඤ්ඤා සිත පහළ කරගන්නා ආකාරය රූපසටහන් ඇසුරෙන් විග්රහ කිරීම.
චේතෝපරිය යන්නෙහි අර්ථ විග්රහය - 'පරිය' යනු වෙන් කිරීම හෙවත් පිරිසිඳීම බවත්, චේතෝපරිය යනු අන්යයන්ගේ සිත් වෙන් කොට හඳුනාගැනීම බවත් විග්රහ කිරීම.
ඥානය, විඤ්ඤාණය, සංඥාව සහ දෘෂ්ටියෙන් පිරිසිඳ දැනගැනීම - විඤ්ඤාණය, සංඥාව, ප්රඥාව සහ දෘෂ්ටිය යන ධර්මයන් මගින් අරමුණු වෙන් කොට හඳුනාගන්නා ආකාරයේ පවතින වෙනස්කම්.
පර සත්තානං පර පුග්ගලානං යන්නෙහි අර්ථය - තමන්ගේ සිත හැර අන්ය වූ සත්ත්වයන්ගේ සහ පුද්ගලයන්ගේ සිත් දැනගන්නා පරාසය සහ එහි සීමාවන් පැහැදිලි කිරීම.
සත්ත සහ පුග්ගල යන පදවල ශාසනික සහ ව්යාකරණ අර්ථ - රූපාදියෙහි ඇලෙන බැවින් 'සත්ත' නම් වන බවත්, නිරයෙහි වැටෙන හෙයින් 'පුග්ගල' නම් වන බවත් ශාසනික හා ව්යාකරණ අර්ථ විවරණය කිරීම.
සංසාරයේ සැරිසරන සත්ත්වයාගේ ස්වභාවය - සංසාරයේ සැරිසරන සත්ත්වයන් නිලීන පාපකාරී ස්වභාවය නිසා නිතර නිරයට වැටෙන ආකාරයත්, සුගතිගාමී වීම දුර්ලභ බවත් විග්රහ කිරීම.
අභිඤ්ඤාවෙන් හඳුනාගන්නා විවිධ සිත් වර්ග පිළිබඳ විග්රහය - සංඛිත්ත, වික්ඛිත්ත, මහග්ගත, අමහග්ගත, සඋත්තර, අනුත්තර, සමාහිත, අසමාහිත, විමුත්ත සහ අවිමුත්ත සිත් පිළිබඳ අභිධර්මික විග්රහය.
Q&A: ආපෝ කසිණ භාවනාව ප්රමාද කර වායෝ කසිණය ආරම්භ කිරීම පිළිබඳ ප්රශ්නය - ආපෝ කසිණ භාවනාවේදී යම් ගැටලුවක් මතුවූ විට එය ප්රමාද කර වායෝ කසිණය වැඩීම සුදුසුද යන්න පිළිබඳ උපදෙස් දීම.
Q&A: ඉසිවරුන්ගේ කෝපයෙන් රටවල් විනාශ වන ආකාරය පිළිබඳ ප්රශ්නය - උපාලි සූත්රයේ සඳහන් පරිදි ඉසිවරුන්ගේ කෝපය නිසා දණ්ඩකී ආදී අරණ්ය විනාශ වූයේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව කෙරෙන පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: ප්රඥාව සහ නුවණ වැඩීමට හේතුවන කුසල් කර්ම පිළිබඳ ප්රශ්නය - භවාන්තරවලදී පූර්ණ ප්රඥාවක් හා තියුණු නුවණක් ලැබීමට හේතුවන කුසල් කර්ම සහ ප්රාර්ථනා තබන ආකාරය විග්රහ කිරීම.
Q&A: අභිඤ්ඤාව ලැබුණු පසු ඒවා පාලනය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳ ප්රශ්නය - අභිඤ්ඤා ලාභියෙකුට අනවශ්ය ලෙස අරමුණු පෙනීම හෝ ඇසීම සිදුවන විට ඒවා පාලනය (Shutdown/Master) කරගන්නා ආකාරය.
පුණ්යානුමෝදනාව - දේශනාවේ දායකත්වය දැරූ පින්වතුන්ට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ අවසාන ප්රාර්ථනා සිදුකිරීම.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
55. අධිචිත්ත සික්ඛා | චිත්ත විශුද්ධියට මග | ශාස්ත්රපති පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය
චේතෝපරිය අභිඤ්ඤාව පිළිබඳ හැඳින්වීම
චේතෝපරිය අභිඤ්ඤාව හෙවත් පරචිත්ත විජානන ඥානය යනු අන්යයන්ගේ සිත් වෙන් කොට දැනගැනීමේ ඥානය බව පැහැදිලි කිරීම.
සාමඤ්ඤඵල සූත්රයේ දැක්වෙන පරිදි අභිඤ්ඤා පහළ වීම
සාමඤ්ඤඵල සූත්රයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ පැහැදිලි කළ පරිදි මහණකමේ අනුශංසා සහ අභිඤ්ඤා පහළ වන අනුක්රමය විග්රහ කිරීම.
චේතෝපරිය ඥානයෙන් හඳුනාගන්නා සිත් 16
සරාග, වීතරාග, සදෝස, වීතදෝස, සමෝහ, වීතමෝහ ආදී සිත් යුගල අට (සිත් 16) පිරිසිඳ දැනගන්නා ආකාරය සූත්ර පාඨ ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.
පාදක ධ්යානයේ සිට චේතෝපරිය අභිඤ්ඤාවට එන ආකාරය
අංග අටකින් යුක්ත චතුත්ථ ධ්යාන සිත පාදක කරගෙන පරිකර්ම සිත් හරහා අභිඤ්ඤා සිත පහළ කරගන්නා ආකාරය රූපසටහන් ඇසුරෙන් විග්රහ කිරීම.
චේතෝපරිය යන්නෙහි අර්ථ විග්රහය
'පරිය' යනු වෙන් කිරීම හෙවත් පිරිසිඳීම බවත්, චේතෝපරිය යනු අන්යයන්ගේ සිත් වෙන් කොට හඳුනාගැනීම බවත් විග්රහ කිරීම.
ඥානය, විඤ්ඤාණය, සංඥාව සහ දෘෂ්ටියෙන් පිරිසිඳ දැනගැනීම
විඤ්ඤාණය, සංඥාව, ප්රඥාව සහ දෘෂ්ටිය යන ධර්මයන් මගින් අරමුණු වෙන් කොට හඳුනාගන්නා ආකාරයේ පවතින වෙනස්කම්.
පර සත්තානං පර පුග්ගලානං යන්නෙහි අර්ථය
තමන්ගේ සිත හැර අන්ය වූ සත්ත්වයන්ගේ සහ පුද්ගලයන්ගේ සිත් දැනගන්නා පරාසය සහ එහි සීමාවන් පැහැදිලි කිරීම.
සත්ත සහ පුග්ගල යන පදවල ශාසනික සහ ව්යාකරණ අර්ථ
රූපාදියෙහි ඇලෙන බැවින් 'සත්ත' නම් වන බවත්, නිරයෙහි වැටෙන හෙයින් 'පුග්ගල' නම් වන බවත් ශාසනික හා ව්යාකරණ අර්ථ විවරණය කිරීම.
සංසාරයේ සැරිසරන සත්ත්වයාගේ ස්වභාවය
සංසාරයේ සැරිසරන සත්ත්වයන් නිලීන පාපකාරී ස්වභාවය නිසා නිතර නිරයට වැටෙන ආකාරයත්, සුගතිගාමී වීම දුර්ලභ බවත් විග්රහ කිරීම.
අභිඤ්ඤාවෙන් හඳුනාගන්නා විවිධ සිත් වර්ග පිළිබඳ විග්රහය
සංඛිත්ත, වික්ඛිත්ත, මහග්ගත, අමහග්ගත, සඋත්තර, අනුත්තර, සමාහිත, අසමාහිත, විමුත්ත සහ අවිමුත්ත සිත් පිළිබඳ අභිධර්මික විග්රහය.
Q&A: ආපෝ කසිණ භාවනාව ප්රමාද කර වායෝ කසිණය ආරම්භ කිරීම පිළිබඳ ප්රශ්නය
ආපෝ කසිණ භාවනාවේදී යම් ගැටලුවක් මතුවූ විට එය ප්රමාද කර වායෝ කසිණය වැඩීම සුදුසුද යන්න පිළිබඳ උපදෙස් දීම.
Q&A: ඉසිවරුන්ගේ කෝපයෙන් රටවල් විනාශ වන ආකාරය පිළිබඳ ප්රශ්නය
උපාලි සූත්රයේ සඳහන් පරිදි ඉසිවරුන්ගේ කෝපය නිසා දණ්ඩකී ආදී අරණ්ය විනාශ වූයේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව කෙරෙන පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: ප්රඥාව සහ නුවණ වැඩීමට හේතුවන කුසල් කර්ම පිළිබඳ ප්රශ්නය
භවාන්තරවලදී පූර්ණ ප්රඥාවක් හා තියුණු නුවණක් ලැබීමට හේතුවන කුසල් කර්ම සහ ප්රාර්ථනා තබන ආකාරය විග්රහ කිරීම.
Q&A: අභිඤ්ඤාව ලැබුණු පසු ඒවා පාලනය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳ ප්රශ්නය
අභිඤ්ඤා ලාභියෙකුට අනවශ්ය ලෙස අරමුණු පෙනීම හෝ ඇසීම සිදුවන විට ඒවා පාලනය (Shutdown/Master) කරගන්නා ආකාරය.
පුණ්යානුමෝදනාව
දේශනාවේ දායකත්වය දැරූ පින්වතුන්ට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ අවසාන ප්රාර්ථනා සිදුකිරීම.