අභිධර්ම දේශනා: අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය සහ පට්ඨාන ධර්ම විවරණය
වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මෙම දේශනය මගින් අභිධර්මයේ එන පට්ඨාන ප්රකරණයට අනුව ප්රත්ය ධර්මයන් පිළිබඳව ගැඹුරු විවරණයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:
- රථයක කොටස් එකතු වූ විට රථය යන සම්මුතිය ඇති වන්නා සේම, ස්කන්ධ පංචකය ඇති කල්හි සත්වයා යන සම්මුතිය ඇති වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
- ලෝකයේ හටගන්නා, පවතින සහ නිරුද්ධ වන සෑම දෙයක්ම දුකක්ම පමණක් බවත්, පංච උපාදානස්කන්ධයම දුක බවත් විස්තර කිරීම.
- පරමාර්ථ සත්ය වශයෙන් පවතින්නේ නාම සහ රූප ධර්මයන් පමණක් බවත්, එහි සත්වයෙකු හෝ පුද්ගලයෙකු නොමැති බවත් පෙන්වා දීම.
- කාශ්යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේ අභිධර්ම හඬට සිත පැහැදීමෙන් පසුව ගෞතම බුදුසසුනේ රහත් වූ කිරිවවුලන් පන්සිය දෙනාගේ පූර්ව කර්ම පුවත විස්තර කිරීම.
- අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය යනු කුමක්ද යන්න කණු තුනක් එකිනෙකට ආධාර වී පවතින උපමාවෙන් පැහැදිලි කිරීම.
- අරූපී ස්කන්ධයන්, මහා භූත රූප සහ ප්රතිසන්ධි ක්ෂණයේ නාම-රූප අතර පවතින අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්ය සබඳතාවය විග්රහ කිරීම.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය සහ නමස්කාරය - දේශනයේ ආරම්භය සහ මූලික නමස්කාර පාඨ සජ්ඣායනය කිරීම.
ස්කන්ධ පංචකය සහ සත්ව පුද්ගල සම්මුතිය - රථයක උපමාවෙන් ස්කන්ධයන්ගේ එකතුව සත්වයෙකු ලෙස හඳුන්වන ආකාරය සහ එහි පවතින සම්මුති ස්වභාවය විස්තර කරයි.
දුක්ඛ ලක්ෂණය සහ ස්කන්ධයන්ගේ පැවැත්ම - හටගන්නා, පවතින සහ නිරුද්ධ වන සෑම ධර්මයක්ම දුකක්ම බවත්, පංච උපාදානස්කන්ධයම දුක බවත් විස්තර කරයි.
නාම-රූප ධර්මයන්ගේ පරමාර්ථ ස්වභාවය - පරමාර්ථ වශයෙන් පවතින්නේ නාම සහ රූප පමණක් බවත්, එහි සත්වයෙකු හෝ පුද්ගලයෙකු විද්යමාන නොවන බවත් පෙන්වා දෙයි.
කිරිවවුලන් පන්සිය දෙනාගේ කතාව - අභිධර්ම ශ්රවණය කිරීමේ ආනිසංස පැහැදිලි කරමින් කාශ්යප බුදු සමයේ කිරිවවුලන් පන්සිය දෙනා අභිධර්ම හඬ අසා පසුව ගෞතම බුදු සසුනේ රහත් වූ පුවත විස්තර කරයි.
අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය හැඳින්වීම - එකිනෙකාට උපකාර වෙමින් පවතින අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීමක් සහ කණු තුනක උපමාව ඉදිරිපත් කරයි.
අරූපී ස්කන්ධයන් අතර අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය - සිත සහ චෛතසික ධර්මයන් එකිනෙකාට අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යයෙන් උපකාර වන ආකාරය විග්රහ කරයි.
මහා භූත රූප අතර අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය - පඨවි, ආපෝ, තේජෝ, වායෝ යන සතර මහා භූතයන් එකිනෙකාට උපකාර වන ආකාරය විස්තර කරයි.
ප්රතිසන්ධි ක්ෂණයේ නාම-රූප අතර අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය - ප්රතිසන්ධි අවස්ථාවේදී නාම ධර්ම සහ හෘදය වස්තු රූපය අතර පවතින අඤ්ඤමඤ්ඤ සබඳතාවය විස්තර කරයි.
කුසල්, අකුසල් සහ අබ්යකෘත ධර්මයන්හි අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය - විවිධ චිත්තක්ෂණ වලදී අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය ක්රියාත්මක වන ආකාරය පඤ්ඤා වාරය ඇසුරින් විස්තර කරයි.
දේශනාව සමාප්ත කිරීම - දේශනාවේ සාරාංශය සහ අවසාන ආශිර්වාදය.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
12 | සූවිසි ප්රත්යය | අභිධර්ම සම්භාෂණය | පූජ්ය දෙනියායේ උපසම ස්වාමීන්වහන්සේ | IIT
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය සහ නමස්කාරය
දේශනයේ ආරම්භය සහ මූලික නමස්කාර පාඨ සජ්ඣායනය කිරීම.
ස්කන්ධ පංචකය සහ සත්ව පුද්ගල සම්මුතිය
රථයක උපමාවෙන් ස්කන්ධයන්ගේ එකතුව සත්වයෙකු ලෙස හඳුන්වන ආකාරය සහ එහි පවතින සම්මුති ස්වභාවය විස්තර කරයි.
දුක්ඛ ලක්ෂණය සහ ස්කන්ධයන්ගේ පැවැත්ම
හටගන්නා, පවතින සහ නිරුද්ධ වන සෑම ධර්මයක්ම දුකක්ම බවත්, පංච උපාදානස්කන්ධයම දුක බවත් විස්තර කරයි.
නාම-රූප ධර්මයන්ගේ පරමාර්ථ ස්වභාවය
පරමාර්ථ වශයෙන් පවතින්නේ නාම සහ රූප පමණක් බවත්, එහි සත්වයෙකු හෝ පුද්ගලයෙකු විද්යමාන නොවන බවත් පෙන්වා දෙයි.
කිරිවවුලන් පන්සිය දෙනාගේ කතාව
අභිධර්ම ශ්රවණය කිරීමේ ආනිසංස පැහැදිලි කරමින් කාශ්යප බුදු සමයේ කිරිවවුලන් පන්සිය දෙනා අභිධර්ම හඬ අසා පසුව ගෞතම බුදු සසුනේ රහත් වූ පුවත විස්තර කරයි.
අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය හැඳින්වීම
එකිනෙකාට උපකාර වෙමින් පවතින අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීමක් සහ කණු තුනක උපමාව ඉදිරිපත් කරයි.
අරූපී ස්කන්ධයන් අතර අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය
සිත සහ චෛතසික ධර්මයන් එකිනෙකාට අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යයෙන් උපකාර වන ආකාරය විග්රහ කරයි.
මහා භූත රූප අතර අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය
පඨවි, ආපෝ, තේජෝ, වායෝ යන සතර මහා භූතයන් එකිනෙකාට උපකාර වන ආකාරය විස්තර කරයි.
ප්රතිසන්ධි ක්ෂණයේ නාම-රූප අතර අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය
ප්රතිසන්ධි අවස්ථාවේදී නාම ධර්ම සහ හෘදය වස්තු රූපය අතර පවතින අඤ්ඤමඤ්ඤ සබඳතාවය විස්තර කරයි.
කුසල්, අකුසල් සහ අබ්යකෘත ධර්මයන්හි අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය
විවිධ චිත්තක්ෂණ වලදී අඤ්ඤමඤ්ඤ ප්රත්යය ක්රියාත්මක වන ආකාරය පඤ්ඤා වාරය ඇසුරින් විස්තර කරයි.
දේශනාව සමාප්ත කිරීම
දේශනාවේ සාරාංශය සහ අවසාන ආශිර්වාදය.