සිත සහ කය අතර අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ ථේරවාදී විග්‍රහය

මෙම දේශනය මගින් අරූපී වූ සිත සහ භෞතික වූ රූපය අතර පවතින සම්බන්ධතාවය සහ අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව ථේරවාද බුදුදහමට අනුව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදුකරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• භෞතිකවාදය (Physicalism) සහ ද්විත්වවාදය (Dualism) පිළිබඳ කෙටි හැඳින්වීමක් සහ ද්විත්වවාදයේ පවතින 'අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වයේ ගැටලුව' (Problem of Interaction) පිළිබඳ විමසා බැලීම.
• අරූපී ධර්මයන් (සිත) අවකාශය හා සම්බන්ධ වන ආකාරය සහ වස්තු රූප ඇසුරු කරමින් සිත පවතින ආකාරය පිළිබඳ ථේරවාදී විග්‍රහය.
• සිත හේතු කොටගෙන රූපය චලනය වන ආකාරය සහ එහිදී 'චිත්තජ රූප' වල කාර්යභාරය.
• චලනයක් සිදුවීමේදී වායෝ ධාතුව සහ කාය විඤ්ඤත්තිය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳ තාර්කික පැහැදිලි කිරීම.
• සිතේ පවතින ධ්‍යාන අංග සහ ඒකාග්‍රතාවය මත චිත්තජ රූප වල බලපෑම වෙනස් වන ආකාරය.
• නූතන භෞතික විද්‍යාවේ එන 'Virtual Reality' සංකල්පය ඇසුරින් සිත සහ රූපය අතර සම්බන්ධය උපමාවකින් පැහැදිලි කිරීම.
• සිතට තනිවම රූපය මෙහෙයවිය නොහැකි බවත්, එය හේතුඵල දහමට අනුව සිදුවන ක්‍රියාවලියක් බවත් පෙන්වා දෙමින් අනාත්ම ලක්ෂණය පැහැදිලි කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

19 | නාම කාණ්ඩය | ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත | පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන්වහන්සේ | IIT