පරමත්ථ ධර්මයන්ගේ පවතින ස්වභාවය පිළිබඳ විග්රහය
වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
මෙම දේශනය මගින් පරමත්ථ ධර්මයන්ගේ පවතින ස්වභාවය (Existing nature) පිළිබඳව ගැඹුරු විග්රහයක් සිදුකරනු ලබයි. මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:
- පරමත්ථ සහ පඤ්ඤත්ති අතර වෙනස සහ පරමත්ථ ධර්මයක තිබිය යුතු මූලික ලක්ෂණයක් වන ස්වභාව ලක්ෂණය (Intrinsic quality) පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
- සංඛත පරමත්ථ ධර්මයන් පරමත්ථ ධම්ම, උප්පාදිනෝ ධම්ම, පරමත්ථජාතිකා සහ අනුප්පන්න ධම්ම ලෙස වර්ගීකරණය කර ඒවායේ පවතින ස්වභාවය විග්රහ කිරීම.
- ධර්මයන්ගේ හටගැනීම (Arising) පදනම් කරගෙන අතීත, අනාගත සහ වර්තමාන ධර්මයන් පවතින හෝ නොපවතින ලෙස සලකන ආකාරය.
- කර්ම ශක්තිය සහ කෙලෙස් ශක්තීන් (Potencies) සන්තානය තුළ පවතින ආකාරය සහ ඒවා අහෝසි වන ආකාරය.
- පුද්ගල අනන්යතාවය හෝ "මම" යන සංකල්පය නාම-රූප, කර්ම සහ කෙලෙස් ශක්තීන්ගේ එකතුවක් ලෙස විග්රහ කිරීම.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
ආරම්භය
හැඳින්වීම සහ පෙර පාඩම් මතක් කිරීම - පෙර පාඩම්වල සාකච්ඡා කළ පරමත්ථ ධර්ම වර්ගීකරණය පිළිබඳ කෙටි මතක් කිරීමක් සිදු කරයි.
පරමත්ථ ධර්මයන්ගේ පවතින ස්වභාවය පිළිබඳ හැඳින්වීම - පරමත්ථ ධර්මයන් පවතින ආකාරය පිළිබඳ මූලික සටහනක් ඉදිරිපත් කිරීම.
පරමත්ථ ධර්මයක මූලික ලක්ෂණය: ස්වභාව ලක්ෂණය (Intrinsic Quality) - පරමත්ථ ධර්මයක් පඤ්ඤත්තියකින් වෙන්කර හඳුනාගන්නා ආකාරය සහ ස්වභාව ලක්ෂණය පිළිබඳ විග්රහය.
ධර්මයන්ගේ හටගැනීම (Arising) සහ එහි අවස්ථා - ධර්මයක උප්පාද, තිථි, භංග යන අවස්ථා සහ ඒවායේ පවතින ස්වභාවය.
හටගැනීම අනුව ධර්මයන් පවතින සහ නොපවතින ලෙස බෙදා දැක්වීම - අතීත සහ අනාගත ධර්මයන් නොපවතින ලෙසත්, වර්තමාන ධර්මයන් පවතින ලෙසත් සලකන ආකාරය.
උප්පාදිනෝ ධර්ම සහ කර්ම ශක්තියේ පවතින ස්වභාවය - කර්මයක් සිදුකළ පසු එහි විපාක දීමට ඇති ශක්තිය සන්තානය තුළ පවතින ආකාරය.
පරමත්ථජාතිකා ධර්ම සහ අනුසය කෙලෙස් - සන්තානය තුළ සැඟව පවතින කෙලෙස් ශක්තීන් සහ ඒවායේ පවතින ස්වභාවය.
අනුප්පන්න ධර්මයන්ගේ පවතින ස්වභාවය - හේතු ප්රත්ය පවතින තාක් කල් අනාගතයේ හටගැනීමට ඇති ධර්මයන්ගේ ස්වභාවය.
කර්මක්ෂය වීම සහ කර්ම සමංගීතාවය පිළිබඳ විග්රහය - කර්ම ශක්තීන් අහෝසි වන ආකාරය සහ කර්ම සමංගීතාවය යන්නෙහි අර්ථය.
ප්රායෝගික විග්රහය: "මම" යන සංකල්පය පරමත්ථ ධර්ම ඇසුරින් විග්රහ කිරීම - පුද්ගලයා යනු නාම-රූප, කර්ම සහ කෙලෙස් ශක්තීන්ගේ එකතුවක් බව පෙන්වා දීම.
Q&A: නාම-රූපවලින් බැහැරව පුද්ගල අනන්යතාවයක් පවතීද? - සෑම පුද්ගලයෙකුටම ආවේණික වූ කර්ම සහ කෙලෙස් ශක්තීන් පවතින බැවින් එය පුද්ගල අනන්යතාවයක් ලෙස පෙනෙන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: "හටගැනීම" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ උප්පාද ක්ෂණයද නැතහොත් අවස්ථාවද? - පරමත්ථ දීපනීයට අනුව උප්පාද අවස්ථාව සහ උප්පාද ක්ෂණය අතර පවතින වෙනස පිළිබඳ විග්රහය.
Q&A: තේරවාදී බුදුදහමට අනුව කාලය සහ අවකාශය යනු කුමක්ද? - කාලය සහ අවකාශය පරමත්ථ ධර්මයන් නොවන බවත් ඒවා පඤ්ඤත්ති වශයෙන් සලකන ආකාරයත් පිළිබඳ කෙටි හැඳින්වීමක්.
Q&A: අවිද්යාව, තණ්හාව සහ නාම-රූප අතර පවතින සම්බන්ධය කුමක්ද? - සංසාරික පැවැත්මට අවිද්යාව සහ තණ්හාව මූලික හේතුව වන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: තේරවාදී සම්ප්රදාය තුළ "පුද්ගල" වාදය ප්රතික්ෂේප කරන්නේ කෙසේද? - පුද්ගලවාදීන් ඉදිරිපත් කළ පුද්ගල සංකල්පය තේරවාදී දහම තුළ ප්රතික්ෂේප වන ආකාරය.
Q&A: මාර්ග ඵල ලැබීමේදී කර්ම සමංගීතාවයන් විනාශ වන්නේ කෙසේද? - අර්හත් මාර්ගයේදී අවිද්යාව ප්රහීණ වීමත් සමඟ කර්මයන්ගේ විපාක දීමේ ශක්තිය නැති වන ආකාරය.
Q&A: උපනිස්සය ප්රත්යය පිළිබඳ කෙටි පැහැදිලි කිරීමක් - පරමත්ථජාතිකා ධර්මයන්ට අදාළව උපනිස්සය ප්රත්ය බලපවත්වන ආකාරය පිළිබඳ විග්රහය.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
016_Fundamentals of Theravada Buddhism (New Course)_Analysis on Saṅkhataparamattha (I)_02-05-2021
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
ආරම්භය
හැඳින්වීම සහ පෙර පාඩම් මතක් කිරීම
පෙර පාඩම්වල සාකච්ඡා කළ පරමත්ථ ධර්ම වර්ගීකරණය පිළිබඳ කෙටි මතක් කිරීමක් සිදු කරයි.
පරමත්ථ ධර්මයන්ගේ පවතින ස්වභාවය පිළිබඳ හැඳින්වීම
පරමත්ථ ධර්මයන් පවතින ආකාරය පිළිබඳ මූලික සටහනක් ඉදිරිපත් කිරීම.
පරමත්ථ ධර්මයක මූලික ලක්ෂණය: ස්වභාව ලක්ෂණය (Intrinsic Quality)
පරමත්ථ ධර්මයක් පඤ්ඤත්තියකින් වෙන්කර හඳුනාගන්නා ආකාරය සහ ස්වභාව ලක්ෂණය පිළිබඳ විග්රහය.
ධර්මයන්ගේ හටගැනීම (Arising) සහ එහි අවස්ථා
ධර්මයක උප්පාද, තිථි, භංග යන අවස්ථා සහ ඒවායේ පවතින ස්වභාවය.
හටගැනීම අනුව ධර්මයන් පවතින සහ නොපවතින ලෙස බෙදා දැක්වීම
අතීත සහ අනාගත ධර්මයන් නොපවතින ලෙසත්, වර්තමාන ධර්මයන් පවතින ලෙසත් සලකන ආකාරය.
උප්පාදිනෝ ධර්ම සහ කර්ම ශක්තියේ පවතින ස්වභාවය
කර්මයක් සිදුකළ පසු එහි විපාක දීමට ඇති ශක්තිය සන්තානය තුළ පවතින ආකාරය.
පරමත්ථජාතිකා ධර්ම සහ අනුසය කෙලෙස්
සන්තානය තුළ සැඟව පවතින කෙලෙස් ශක්තීන් සහ ඒවායේ පවතින ස්වභාවය.
අනුප්පන්න ධර්මයන්ගේ පවතින ස්වභාවය
හේතු ප්රත්ය පවතින තාක් කල් අනාගතයේ හටගැනීමට ඇති ධර්මයන්ගේ ස්වභාවය.
කර්මක්ෂය වීම සහ කර්ම සමංගීතාවය පිළිබඳ විග්රහය
කර්ම ශක්තීන් අහෝසි වන ආකාරය සහ කර්ම සමංගීතාවය යන්නෙහි අර්ථය.
ප්රායෝගික විග්රහය: "මම" යන සංකල්පය පරමත්ථ ධර්ම ඇසුරින් විග්රහ කිරීම
පුද්ගලයා යනු නාම-රූප, කර්ම සහ කෙලෙස් ශක්තීන්ගේ එකතුවක් බව පෙන්වා දීම.
Q&A: නාම-රූපවලින් බැහැරව පුද්ගල අනන්යතාවයක් පවතීද?
සෑම පුද්ගලයෙකුටම ආවේණික වූ කර්ම සහ කෙලෙස් ශක්තීන් පවතින බැවින් එය පුද්ගල අනන්යතාවයක් ලෙස පෙනෙන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: "හටගැනීම" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ උප්පාද ක්ෂණයද නැතහොත් අවස්ථාවද?
පරමත්ථ දීපනීයට අනුව උප්පාද අවස්ථාව සහ උප්පාද ක්ෂණය අතර පවතින වෙනස පිළිබඳ විග්රහය.
Q&A: තේරවාදී බුදුදහමට අනුව කාලය සහ අවකාශය යනු කුමක්ද?
කාලය සහ අවකාශය පරමත්ථ ධර්මයන් නොවන බවත් ඒවා පඤ්ඤත්ති වශයෙන් සලකන ආකාරයත් පිළිබඳ කෙටි හැඳින්වීමක්.
Q&A: අවිද්යාව, තණ්හාව සහ නාම-රූප අතර පවතින සම්බන්ධය කුමක්ද?
සංසාරික පැවැත්මට අවිද්යාව සහ තණ්හාව මූලික හේතුව වන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
Q&A: තේරවාදී සම්ප්රදාය තුළ "පුද්ගල" වාදය ප්රතික්ෂේප කරන්නේ කෙසේද?
පුද්ගලවාදීන් ඉදිරිපත් කළ පුද්ගල සංකල්පය තේරවාදී දහම තුළ ප්රතික්ෂේප වන ආකාරය.
Q&A: මාර්ග ඵල ලැබීමේදී කර්ම සමංගීතාවයන් විනාශ වන්නේ කෙසේද?
අර්හත් මාර්ගයේදී අවිද්යාව ප්රහීණ වීමත් සමඟ කර්මයන්ගේ විපාක දීමේ ශක්තිය නැති වන ආකාරය.
Q&A: උපනිස්සය ප්රත්යය පිළිබඳ කෙටි පැහැදිලි කිරීමක්
පරමත්ථජාතිකා ධර්මයන්ට අදාළව උපනිස්සය ප්රත්ය බලපවත්වන ආකාරය පිළිබඳ විග්රහය.