ශ්රී ලංකා උත්තරීතර සංඝ ව්යවස්ථා යෝජනාව පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම
වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)දේශනාවේ වීඩියෝව Watch Video
දේශනාවේ විස්තරය Episode Summary
ශ්රී ලංකාවේ සම්බුද්ධ ශාසනයේ චිරස්ථිතිය සහ සංඝ සාමග්රිය උදෙසා යෝජිත "ශ්රී ලංකා උත්තරීතර සංඝ ව්යවස්ථාව" පිළිබඳව කෙරෙන සවිස්තරාත්මක විග්රහයකි.
මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු:
- වර්තමාන නිකාය සහ පාර්ශවීය ව්යුහය හා ශාසනික අර්බුද.
- උත්තරීතර සංඝ සභාව, මහා නායක මණ්ඩලය සහ ස්ථවිර සභාවේ ව්යුහය හා බලතල.
- පළමුවැනි ධර්ම සංගායනාව ඇසුරින් ක්ෂුද්රානුක්ෂුද්ර ශික්ෂාපද සම්බන්ධ නීතිමය හා විනයානුකූල පදනම.
- සංඝභාර නිත්ථාරක සභාව යටතේ ක්රියාත්මක වන අධ්යාපන, ගිලානුපස්ථාන, සංවර්ධන හා ධර්මදූත මණ්ඩල.
- ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 105(4) වගන්තිය යටතේ ස්වාධීන සංඝ අධිකරණ පද්ධතියක් පිහිටුවීම.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
හැඳින්වීම සහ සංඝ ව්යවස්ථා යෝජනාවේ අරමුණ - ශ්රී ලංකාවේ මහා සංඝරත්නයේ සාමග්රිය සහ ශාසනයේ අනාගත පැවැත්ම උදෙසා ඉදිරිපත් කර ඇති උත්තරීතර සංඝ ව්යවස්ථා කෙටුම්පතේ මූලික අරමුණු පැහැදිලි කිරීම.
ලංකාවේ වර්තමාන නිකාය ව්යුහය සහ නීතිමය පසුබිම - ලංකාවේ පවතින සියම්, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ යන ත්රිපිටක නිකායන්හි පාර්ශව 31ක ව්යුහය සහ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දු ඇසුරින් මතුව ඇති නීතිමය තත්ත්වයන් විග්රහ කිරීම.
උත්තරීතර සංඝ සභාව පිහිටුවීමේ යෝජනාව - පළමු ධර්ම සංගායනාවේ ආදර්ශය ගනිමින් සියලු නිකාය පාර්ශව නියෝජනය වන පරිදි උත්තරීතර සංඝ සභාව නිර්මාණය කිරීමේ පදනම.
මහා නායක මණ්ඩලය, ස්ථවිර සභාව සහ මහා සංඝ සභාව - උත්තරීතර සංඝ සභාව යටතේ පවතින මහා නායක මණ්ඩලය, ස්ථවිර සභාව සහ නිකායන්හි සාමාජික සංඛ්යානුපාතයට අනුකූලව ආසන බෙදී යන මහා සංඝ සභාවේ ව්යුහය.
අධීක්ෂණ, තේරීම් සහ පරියත්ති කාරක සභා - උත්තරීතර සංඝ සභාවේ කටයුතු පාලනය සහ ධර්ම විනය අධීක්ෂණය සඳහා වන අනුකාරක සභාවන්හි කාර්යභාරය.
ක්ෂුද්රානුක්ෂුද්ර ශික්ෂාපද සහ සංගායනා ඉතිහාසය - පළමු සංගායනාවේදී මහා කාශ්යප මහ රහතන් වහන්සේ ප්රමුඛ සංඝයා වහන්සේලා ක්ෂුද්රානුක්ෂුද්ර ශික්ෂාපද සම්බන්ධයෙන් ගත් තීරණය සහ නව ව්යවස්ථාවෙන් ඊට සලසා ඇති ආරක්ෂාව.
සංඝභාර නිත්ථාරක සභාව සහ විධායක බලතල - ජ්යෙෂ්ඨ සංඝභාර නිත්ථාරක ස්ථවිරයන් වහන්සේ ප්රමුඛ විධායක සහ පරිපාලන ආයතනය මගින් ශාසනික කටයුතු මෙහෙයවන ආකාරය.
පරියත්ති ප්රතිපත්ති ශාසන මණ්ඩලය සහ පිරිවෙන් අධ්යාපනය - පිරිවෙන් අධ්යාපනය, උසස් පිරිවෙන් සහ භික්ෂු විශ්වවිද්යාල අධ්යාපනය විනයානුකූලව හා ශාසනාලෝමීව සංවර්ධනය කිරීමේ සැලැස්ම.
ගිලානුපස්ථාන, සාමණේර සුභසාධන සහ සිල්මාතා මණ්ඩල - ගිලන් භික්ෂූන් උදෙසා විශේෂ මධ්යස්ථාන පිහිටුවීම, කුඩා සාමණේර නමගේ ආරක්ෂාව සහ සිල්මාතාවන්ගේ සුභසාධනය සඳහා වන මණ්ඩල.
විහාර සංවර්ධන, ග්රන්ථ ප්රකාශන හා ජාත්යන්තර ධර්මදූත සේවා - දුෂ්කර විහාරස්ථාන නැංවීම, ත්රිපිටක ග්රන්ථ ආරක්ෂා කර මුද්රණය කිරීම, දෙමළ බෞද්ධ අධ්යයන පීඨය සහ විදේශීය ධර්මදූත සේවා නියාමනය.
ස්වාධීන සංඝ අධිකරණ පද්ධතිය - ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 105(4) වගන්තිය ප්රකාරව සංඝ අධිකරණ, අභියාචනා අධිකරණ, විනය විමර්ශන කමිටු සහ පත්තනිකුජ්ජන කර්මය ක්රියාත්මක කිරීමේ ක්රමවේදය.
අවසාන සමාලෝචනය සහ ශාසනික ආශීර්වාදය - යෝජිත සංඝ ව්යවස්ථාව මගින් සංඝ සාමග්රිය ඇතිවීමේ වැදගත්කම සහ මෙහි අඩුපාඩු සකස් කරගැනීම සඳහා උපදෙස් ලබාගැනීමේ පූර්විකාව.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
යෝජිත උත්තරීතර සංඝසභාව සහ ව්යවස්ථාව පිළිබඳ විවරණය | ශාස්ත්රපති වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ
දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා Chapters
හැඳින්වීම සහ සංඝ ව්යවස්ථා යෝජනාවේ අරමුණ
ශ්රී ලංකාවේ මහා සංඝරත්නයේ සාමග්රිය සහ ශාසනයේ අනාගත පැවැත්ම උදෙසා ඉදිරිපත් කර ඇති උත්තරීතර සංඝ ව්යවස්ථා කෙටුම්පතේ මූලික අරමුණු පැහැදිලි කිරීම.
ලංකාවේ වර්තමාන නිකාය ව්යුහය සහ නීතිමය පසුබිම
ලංකාවේ පවතින සියම්, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ යන ත්රිපිටක නිකායන්හි පාර්ශව 31ක ව්යුහය සහ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දු ඇසුරින් මතුව ඇති නීතිමය තත්ත්වයන් විග්රහ කිරීම.
උත්තරීතර සංඝ සභාව පිහිටුවීමේ යෝජනාව
පළමු ධර්ම සංගායනාවේ ආදර්ශය ගනිමින් සියලු නිකාය පාර්ශව නියෝජනය වන පරිදි උත්තරීතර සංඝ සභාව නිර්මාණය කිරීමේ පදනම.
මහා නායක මණ්ඩලය, ස්ථවිර සභාව සහ මහා සංඝ සභාව
උත්තරීතර සංඝ සභාව යටතේ පවතින මහා නායක මණ්ඩලය, ස්ථවිර සභාව සහ නිකායන්හි සාමාජික සංඛ්යානුපාතයට අනුකූලව ආසන බෙදී යන මහා සංඝ සභාවේ ව්යුහය.
අධීක්ෂණ, තේරීම් සහ පරියත්ති කාරක සභා
උත්තරීතර සංඝ සභාවේ කටයුතු පාලනය සහ ධර්ම විනය අධීක්ෂණය සඳහා වන අනුකාරක සභාවන්හි කාර්යභාරය.
ක්ෂුද්රානුක්ෂුද්ර ශික්ෂාපද සහ සංගායනා ඉතිහාසය
පළමු සංගායනාවේදී මහා කාශ්යප මහ රහතන් වහන්සේ ප්රමුඛ සංඝයා වහන්සේලා ක්ෂුද්රානුක්ෂුද්ර ශික්ෂාපද සම්බන්ධයෙන් ගත් තීරණය සහ නව ව්යවස්ථාවෙන් ඊට සලසා ඇති ආරක්ෂාව.
සංඝභාර නිත්ථාරක සභාව සහ විධායක බලතල
ජ්යෙෂ්ඨ සංඝභාර නිත්ථාරක ස්ථවිරයන් වහන්සේ ප්රමුඛ විධායක සහ පරිපාලන ආයතනය මගින් ශාසනික කටයුතු මෙහෙයවන ආකාරය.
පරියත්ති ප්රතිපත්ති ශාසන මණ්ඩලය සහ පිරිවෙන් අධ්යාපනය
පිරිවෙන් අධ්යාපනය, උසස් පිරිවෙන් සහ භික්ෂු විශ්වවිද්යාල අධ්යාපනය විනයානුකූලව හා ශාසනාලෝමීව සංවර්ධනය කිරීමේ සැලැස්ම.
ගිලානුපස්ථාන, සාමණේර සුභසාධන සහ සිල්මාතා මණ්ඩල
ගිලන් භික්ෂූන් උදෙසා විශේෂ මධ්යස්ථාන පිහිටුවීම, කුඩා සාමණේර නමගේ ආරක්ෂාව සහ සිල්මාතාවන්ගේ සුභසාධනය සඳහා වන මණ්ඩල.
විහාර සංවර්ධන, ග්රන්ථ ප්රකාශන හා ජාත්යන්තර ධර්මදූත සේවා
දුෂ්කර විහාරස්ථාන නැංවීම, ත්රිපිටක ග්රන්ථ ආරක්ෂා කර මුද්රණය කිරීම, දෙමළ බෞද්ධ අධ්යයන පීඨය සහ විදේශීය ධර්මදූත සේවා නියාමනය.
ස්වාධීන සංඝ අධිකරණ පද්ධතිය
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 105(4) වගන්තිය ප්රකාරව සංඝ අධිකරණ, අභියාචනා අධිකරණ, විනය විමර්ශන කමිටු සහ පත්තනිකුජ්ජන කර්මය ක්රියාත්මක කිරීමේ ක්රමවේදය.
අවසාන සමාලෝචනය සහ ශාසනික ආශීර්වාදය
යෝජිත සංඝ ව්යවස්ථාව මගින් සංඝ සාමග්රිය ඇතිවීමේ වැදගත්කම සහ මෙහි අඩුපාඩු සකස් කරගැනීම සඳහා උපදෙස් ලබාගැනීමේ පූර්විකාව.