බෞද්ධ නිකාය භේදය සහ මහාසාංඝික මතවාද

මෙම දේශනය මගින් බුදුදහමේ ඇති වූ නිකාය භේදයේ ඉතිහාසය සහ විවිධ නිකායන් අතර පවතින දාර්ශනික වෙනස්කම් පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කරයි. විශේෂයෙන් මහාසාංඝික නිකාය සහ එහි ශාඛා පිළිබඳවත්, රූපය සම්බන්ධයෙන් එම නිකායන් දරන මතවාද පිළිබඳවත් මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ.

• නිකාය භේදයේ ආරම්භය: දෙවන ධර්ම සංගායනාවෙන් පසුව මහාසාංඝික සහ තේරවාද (ස්ථවිර) ලෙස සංඝයා වහන්සේලා බෙදී යාම සහ දස අකැප වස්තුව පිළිබඳ පදනම.
• මහාසාංඝික නිකායේ ශාඛා: ඒකව්‍යවහාරික, ගෝකුලික (කෞක්කුටික) සහ ලෝකෝත්තරවාදී නිකායන්හි ව්‍යාප්තිය සහ ඒවායේ මූලික ඉගැන්වීම්.
• බුදුරජාණන් වහන්සේ පිළිබඳ මතවාද: ලෝකෝත්තරවාදීන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ රූප කාය පවා අනාස්‍රව ධර්මයක් ලෙස සැලකීම සහ තේරවාදී විග්‍රහය.
• රූපය සහ ශබ්දය පිළිබඳ මත: ශබ්දය කර්ම විපාකයක් ලෙස සැලකීම සහ රූපය මාර්ගයක් ලෙස සැලකීම වැනි මහාසාංඝික මතවාදයන්ට තේරවාදී අභිධර්මයට අනුව ලබාදෙන පිළිතුරු.
• නිකාය පිළිබඳ මූලාශ්‍ර: කථාවත්තු ප්‍රකරණය, සමයභේදෝපරචන චක්‍රය වැනි ග්‍රන්ථ මගින් නිකාය භේදය පිළිබඳ තොරතුරු ලබාගන්නා ආකාරය.
• තේරවාදී මූලධර්මවල වැදගත්කම: ශාසනය ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා තේරවාදී මූලධර්ම නිවැරදිව හඳුනාගැනීමේ අවශ්‍යතාවය.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

03 | ථේරවාද බුදු දහමේ සිද්ධාන්ත | රූපය පිළිබඳ නිකායාන්තරික මත - 3 කොටස | IIT